Aşağıda, Türkiye’deki komünist parti ve örgütlerin bir listesi yer almaktadır.

Yasal komünist partiler

Halkın Kurtuluş Partisi (HKP)

Emekçi Hareket Partisi (EHP)

Devrimci İşçi Partisi (DİP)

Emek Partisi (EMEP)

Sosyalist Demokrasi Partisi (SDP)

Sosyalist Parti

Türkiye Komünist Partisi (TKP)

Türkiye Komünist Partisi (1920) (TKP 1920)

Özgürlük ve Dayanışma Partisi (ÖDP)

Devrimci Sosyalist İşçi Partisi (DSİP)

Türkiye Sosyalist İşçi Partisi (TSİP)

Türkiye İşçi Partisi (TİP)

Ezilenlerin Sosyalist Partisi (ESP)

 

Yasal olmayan komünist partiler ve örgütler[değiştir

 

Devrimci Halk Kurtuluş Partisi/Cephesi (DHKP/C)

Devrimci Karargâh (DEV-KAR)

Türkiye Komünist Partisi/Marksist-Leninist (TKP/ML)

Marksist Leninist Komünist Parti (MLKP)

Maoist Komünist Partisi/Halk Kurtuluş Ordusu (MKP/HKO)

Türkiye Devrimci Komünist Partisi (TDKP)

Türkiye Komünist Emek Partisi/Leninist (TKEP/L)

Türkiye İhtilalci Komünistler Birliği (TİKB)

Kurtuluş Hareketi

Kaynak: Vikipedi, özgür ansiklopedi

 

A’dan Zye sol örgütler

ABACILAR

TİP içindeki Mehmet Ali Aybar-Behice Boran-Çetin Altan çevresine denir

 

————————————-

ACİLCİLER

 

1975 başlarında THKP-C’den Mahir Çayan’ın Politikleşmiş Askeri Savaş Stratejisi görüşünden hareketle hemen öncü savaşın başlatılması gerektiğini söyleyerek ayrılan grup, 1980 darbesi ile tamamen dağıldı. Grubun önde gelen isimlerinden İlker Akman, Hasan Basri Temizalp, Yusuf Ziya Güneş Malatya Beylerderesi’nde öldürüldü.

 

 

——————————————-

ANA GERİLLA BİRLİĞİ

 

Devrimci Yol tarafından 1980 darbesi sonrası 1982 yılında başlatılan kır gerillası faaliyetlerindeki çekirdek grup, 1985 yılında kır faaliyetlerinin sona erdirilmesi ile dağıtıldı

 

———————————————–

BİRLEŞİK DEVRİMCİ GÜÇLER PLATFORMU

(BDGP)

 

1988, Radikal Sol.

Haziran 1998’de PKK, TKP(ML), MLKP, TKP/ML, TDP, DHP, DEVRİMCİ SOL, TKP (Kıvılcım)’nin işbirliği yaptığı Platform. Kasım 1999’da işbirliği anlaşması sona ermiştir

 

——————————————–

 

BOLŞEVİK PARTİSİ/KUZEY KÜRDİSTAN

(BP/KK-T)

 

1981, Eski Maoist-Stalinist.

1981’de TKP/ML (Bolşevik) olarak kuruldu.

Yayınlar: Bolşevik Partizan – Roja Bolşevik

 

———————————————–

 

DEVRİM

 

1990, Eski Maoist-Radikal Sol.

TKİP’den kopan bir grup.

Yayınlar: devrimci halk

 

—————————————————–

 

DEVRİMCİ HALK KURTULUŞ PARTİSİ-CEPHESİ

(DHKP-C)

 

1994, Radikal Sol.

Dev-Sol’un içinden gelen ana grup.

Yayınlar: yaşadığımız vatan- devrimci sol- kurtuluş

 

—————————————————–

 

DEVRİMCİ HALK PARTİSİ

 

1994, Radikal SolPKK’ya yakın bir grup.

Yayınlar: Alternatif

DEVRİMCİ HALKIN BİRLİĞİ

(DHB)

TKP/ML’den, faşizme karşı mücadele konusundaki anlaşmazlık sonucunda 1977’de ayrılan dar bir grup; aynı isimli dergi ile tanınırlar.

 

—————————————-

DEVRİMCİ HALKIN YOLU

(DHY)

THKP-C kökenli grup önce Militan Gençlik, daha sonra Halkın Yolu dergilerini çıkardı; 1977 yılındaki bölünmede bir grup TİKP’ye (Aydınlık) katılırken, kalan unsurlar dar bir grup içinde Devrimci Halkın Yolu dergisi etrafında toplandılar

 

—————————————–

DEVRİMCİ İŞÇİ PARTİSİ – İNŞA ÖRGÜTÜ

(DİP-İÖ)

Troçkist

Yayınlar: enternasyonel bülten

 

———————————

 

DEVRİMCİ KOMÜNİST PARTİSİ

(DKP)

1989 yılında TKP/B’den kopan İbrahim Seven tarafından kurulan parti 1991’de kendini feshetti.

 

————————————————

DEVRİMCİ KURTULUŞ

(EYLEM BİRLİĞİ)

THKP-C kökenli MLSPB’den kopan bir grup tarafından 1976 yılında kurulan, İzmir ve gaziantep’te faal olan örgüt etkisiz kaldı.

 

————————————————-

DEVRİMCİ MÜCADELE

1977, Radikal Sol

Devrimci Derleniş olarak bilinen grup.

Yayınlar: Devrimci Mücadele

 

——————————————————-

DEVRİMCİ PARTİ GÜÇLERİ

(DPG)

Radikal Sol

Yayınlar: Maya – Parti Yolunda

 

————————————————

DEVRİMCİ SAVAŞ

THKP-C kökenli kişilerce 1977’de kurulan ve Kahramanmaraş civarında etkili olan grup

 

——————————————————

DEVRİMCİ SOL

1978’de Devrimci Yol’dan ayrılarak aynı isimli bir dergi çıkaran İstanbul merkezli grup. Devrimci Yol’un SSCB’de revizyonist diktatörlüğün hüküm sürdüğü tespitine katılmıyarak, iç savaş tespitinin Mahir Çayan’ın öncü savaş stratejisini reddettiğini belirterek ve direniş komiteleri önerisinin yatay örgütlenmeye yol açarak, yukarıdan aşağıya örgütlenmeyi törpülediğini söylüyorlardı. Ayrışma sonrası üniversitelerde Devrimci Gençlik Federasyonu kuruldu, militan mücadeleye girişildi. Silahlı devrim birlikleri aracılığı ile faşist odaklara saldırılar düzenleyen grup, MHP ileri gelenlerinden Gün Sazak ve Nihat Erim suikastlerini gerçekleştirdi. 1980 sonrası en çabuk toparlanan gruplardan olan Dev-Sol, sansasyonel eylemlerine Özdemir Sabancı’nın öldürülmesi ile devam etti. 1990’ların başında Bedri Yağan (Darbeciler grubu) önderliğinde bir grup Dev-Sol’dan ayrıldı. Hareket daha sonra Devrimci Halk Kurtuluş Parti-Cephesi (DHKP-C) olarak adını değiştirdi. Bedri Yağan ise 1993 yılında İstanbul’da polisle girdiği çatışmada öldü

 

—————————————————

 

DEVRİMCİ SOSYALİST İŞÇİ HAREKETİ

(DSİH)

Radikal Sol

Yayınlar: Kaldıraç

DEVRİMCİ SOSYALİST İŞÇİ PARTİSİ

(DSİP)

 

1997, Troçkist

Troçkist yasal parti.

Yayınlar: sosyalist işçi

 

————————————–

 

DEVRİMCİ YOL

 

1975, Radikal Sol

İlk sayısı 1 Mayıs 1977’de çıkan aynı isimli dergi etrafında örgütlenen grup, büyük bir bölünme sürecine giren sosyalist grupların dikkatli bir analizini yaparak özgün bir mücadele yaratmayı hedefliyordu; 1977-80 arasındaki siyasal çatışma ortamını da iç savaş olarak tanımlayarak, faşizme karşı savaşımı ön plana çıkarıyor, Direniş Komiteleri önerisini getiriyordu. 1980 darbesine karşı gerilla örgütlenmesinin başarısızlığı, yurtdışında örgütlenme zorunluluğunu doğurdu. 1990’larda Yeniden (sonradan Bir Adım dergisi oldu) dergisi etrafında örgütlenen kadrolardan büyük kısmı ÖDP içinde aktif haldedirler. Bunun yanısıra Devrim, Yön, Özgürlük, Devrimci Hareket dergileri de Dev-Yol geleneğine sahip çıkarak faal olan diğer yan gruplardır.

Yayınlar: hareket- devrimci hareket- bir adım- devrimci genc

 

———————————-

DİRENİŞ HAREKETİ

1978, Radikal Sol

THKP-C kökeni ile 1980 öncesi faal olan grup, THKP-C Üçüncü Yol örgütünün devamı niteliğindedir.

Yayınlar: Odak

 

—————————–

 

DÖRDÜNCÜ SOL – İNŞA ÖRGÜTÜ

Troçkist

Yayınlar: Son Kavga

 

————————————–

EMEK PARTİSİ

Özgürlük Dünyası dergisi etrafında örgütlenen, THKO-HK-TDKP geleneğinden gelen grubun, 25 Mart 1996’da kurduğu parti. Parti kurucuları arasında Levent Tüzel, Hüseyin Över, Hanife Türkmen, Osman Nuri Şenol, Sunay Akın, Can Yücel, Necati Kotan, Cevriye Eftelioğlu, Hüseyin Elitaş, Haydar Kaya, Gülsüm Akyüz gibi isimler vardı. Katı bir disiplin partisiydi

 

————————————————-

 

EMEĞİN PARTİSİ

(EMEP)

 

Stalinist

Emek Partisi kapatılınca, yerine 25 Kasım 1996’da kuruldu.

Yayınlar: evrensel gazetesi- özgürlük dünyası- birlik ve mücadele- evrensel kültür

 

————————————-

 

HALKIN BİRLİĞİ

TKP/ML içinden ayrılan grup ve dergisi; 1976’da çıkan dergilerinde Üç Dünya Teorisi’ni savunan grup, silahlı mücadeleyi maceracılık olarak nitelendirerek, kitle çalışmalarına ağırlık verilmesinin gerektiğini söylüyordu.

 

———————————–

 

HALKIN DEVRİMCİ ÖNCÜLERİ

(HDÖ)

 

1977, Radikal Sol

12 Mart’tan çıkışta THKP-C ve Mahir Çayan tezlerini savunan ve pratiğe geçirilmesini hedef olarak saptayan gruptan 1977’de ayrılanlardan geri kalanların kendilerine verdiği isim; 1980 sonrası büyük ölçüde dağıldı (diğer ismi ile THKP-C/HDÖ).

Yayınlar:cephe- kurtuluş- kurtuluş cephesi

HALKIN KURTULUŞU

THKO geleneğinden gelen insanların, 12 Mart ayrışması sonucu ilk sayısını 1976 yılında yayınladıkları aynı isimli dergi etrafında örgütledikleri grup. Arnavutluk Emek Partisi taraftarı olan grup, güçlü bir örgütlülük yarattı. Partiye doğru evrim amacı ile oluşturulan bu grup daha sonra TDKP-İÖ ve TDKP ilişkilerine evrildi.

 

—————————————————-

HALKIN YOLU

12 Mart sonrası, THKP-C ML adı ile anılan grup, Halkın Yolu dergisini çıkarak siyasallaşma yolunda adım attı ve Kızıl Bayrak dergisi ile de illegal yapılanmasını sürdürdü. Daha sonra THKP-C ML olan isimlerini Türkiye Köylü İşçi Hareketi (TKİH) olarak değiştiler; ve TKİH ise daha sonra TKP/ML ile birleşerek MLKP’ye evrildi.

 

———————————————–

İŞÇİ DEMOKRASİSİ

1998, Troçkist

DSİP’ten ayrılan bir grup.

Yayınlar: İşçi Demokrasisi

 

———————————–

 

KOMÜNİST PARTİSİ-İNŞA ÖRGÜTÜ

(KP-İÖ)

1995, Eski Maoist-Stalinist

Marksist Leninist Komünist Partisi’ni (MLKP) işçi hareketi ile sosyalist hareketi birleştiremediği noktasında eleştirerek ayrılan grubun 1990’lı yıllarda kurduğu parti.

Yayınlar: Halkın Birliği

 

————————————————

KURTULUŞ HAREKETİ

THKP-C kökenli olan hareket, 1974 affı ile salıverilen kadrolardaki Mahir Çayan tezlerininin çoğunu reddeden bir gruptan oluşmuştur. Haziran 1976’da Kurtuluş Sosyalist Dergi (KSD) ile faal hale geldiler; işçi kitlesi arasında örgütlenmeyi temel hedef olarak saptamıştı. Kitleselleşen hareket 1980 darbesinde önemli ölçüde zarar gördü, ve bu süreçte verilen ricat kararı ile anılmaktadır. İşçi sınıfı içinde uzun soluklu bir çalışmayı hedef olarak saptayan gruptan 1982 yılında kendisine Kurtuluş Örgütü diyen bir grup ayrıldı. 1983 yılında TKKKÖ’ye evrilen, ancak 1985’de aldığı darbelerle oldukça zayıflayan grup, etkinliğini daha çok Yeni Öncü dergisi etrafında sürdürdü ve BSA, BSP ve ÖDP içinde bulundu.

 

————————————————–

KURTULUŞ ÖRGÜTÜ

1982 yılında KSD’den kopan grup, Stalinizm karşı tutumu ile Troçkist bir yapıya dönüştü. 1984 yılında Sosyalist İşçi ismi ile yayınlanan dergi etrafında faal olan grup, 25 Nisan 1997’de Devrimci Sosyalist İşçi Partisi’ni (DSİP) kurdu.

 

—————————————————-

 

LENİNİST GERİLLA BİRLİĞİ

1990 yılında TKEP’den kopan TKEP/L’nin askeri organizasyonu.

 

———————————————-

MARKSİST İŞÇİ BİRLİĞİ

(MİB)

 

Troçkist

 

————————————————

MARKSİST LENİNİST KOMÜNİST PARTİSİ

(MLKP)

 

1995, Stalinist

TKP/ML-Hareketi, TKİH, TKP/ML(YİÖ) birleşmesi ile ortaya çıktı.

Yayınlar: partinin sesi- yaşamda atılım

 

—————————————-

 

MARKSİST LENİNİST SİLAHLI PROPAGANDA

BİRLİĞİ

(MLSPB)

1975, Radikal Sol

THKP-C kökenli ve Mahir Çayan tezlerini savunan örgüt, 1975’te kuruldu. THKP-C’nin 12 Mart yenilgisini örgütsel bir yenilgi olarak nitelendiren grup, silahlı propagandayı temel alan bir örgütlenmenin aciliyetini savunuyordu. İçinden THKP-C Savaşçıları, Çayan Sempatizanları, Eylem Birliği gibi örgütler ayrışan MLSPB sansasyonel eylemler yaptı. 1980 darbesini takiben örgütün üst düzey yöneticisi Şemsi Özkan’ın itirafçılığı nedeni ile örgüt büyük ölçüde çökertildi.

Yayınlar: Barikat

 

———————————————-

MÜCADELEDE BİRLİK

 

THKO kökenli bir hareket, 12 Mart’ta cezaevi dışında kalan kadroların THKO ile hesaplaşması sonucu ortaya çıktı; Halkın Kurtuluşu ile birleşim sonraların TKEP’ni ortaya çıkardı.

 

 

————————————————-

ÖZGÜRLÜK VE DAYANIŞMA PARTİSİ

(ÖDP)

1996, Radikal Sol

23 Ocak 1996’da kurulan parti, farklı mücadele ve örgütlenme geleneklerine sahip olan grupları kitlesel bir sol parti sloganı altında biraraya getiren bir yapılanma içinde oluştu. Halen parti varolan çeşitli platform ve gruplar şunlardır:

* Emek ve Demokrasi Grubu; eski TKP, TİP, TSİP üyelerinin birlikteliği ile oluşan Geniş Açı Grubu’nun kendisini feshettikten sonra Yeniden-Dev Yol, ya da diğer adıyla ‘Özgürlükçü Sol’ çevresi ile birleşmesi sonucunda doğmuştur.

* Ekmek ve Gül Platformu; Yurdaer Erkoca’nın temsil ettiği ‘Sosyalist Alternatif’ ile Kenan Kalyon’un da içinde yer aldığı ‘Emek’ ve Hikmet Kıvılcımlı’nın tezlerinin savunucusu bir grup olan Toplumsal Özgürlük’ün birleşmesi ile meydana gelmiş. ÖDP kurucularından Ertuğrul Kürkçü de bu platformun üyesi. Ekmek ve Gül Platformu, ÖDP’deki ‘merkezi hattı’, başka bir deyişle çoğunluk grubunun egemen hattını, partinin kendi gelişiminin önünde bir sorun olarak görüp, ‘parti içi yaşamın yeniden harmanlanması ve parti içinde geçmiş aidiyetlerin yarattığı particiklerin ortadan kalkması için’ ÖDP’yi yeniden kurma çağrısında bulunuyor.

* Sosyalist Eylem Platformu (SEP); Sungur Savran’ın içinde olduğu ‘Sosyalizm’ çevresi ile ‘Kurtuluş’ ve ‘Sosyalist Demokrasi için Kurtuluş’ gruplarının birlikteliği ile oluşmuş. SEP, ÖDP’nin, örgütlenme omurgası işçi ve emekçilere dayandırılmadan ve işyerleri temel alınmadan emek eksenli devrimci bir parti olamayacağını vurguluyor.

* Sosyalist Politika (SP); Metin Çulhaoğlu’nun temsil ettiği ve Kongre’ye ‘Sosyalizm ve Parti’ adı ile tek başına çıkan bir platform. SP, ÖDP’nin kuruluş öncüleri ve felsefesi olarak tarif ettiği şu yaklaşımları benimsemediğini ve eleştirdiğini söylüyor: “Gümrük Birliği’ne sıcak bakış, ‘yurttaş’ bilinci ile neredeyse sınıfsızlığa açık bir garip ‘sosyalizm’, karşılığını bireylerin özgürleşmesinde bulan ‘özgürlükçülük’, özelleştirme pisliğine karşı ‘özerkleştirme’ saçmalığı vb. ikircikli tutumlar, reel sosyalizm deneylerinden en yanlış sonuçların çıkarılması ve neredeyse burjuva egemen ideolojinin kutsanması, her tür karşıtlıkta ‘üçüncü yol’ kolaycılığı, tembellik hakkı söylemi, parti olmayan parti söyleminin iç boşaltıcılığı” vs.. .

Bu grup ve platformların yanında Masis Kürkçügil’in içinde yer aldığı ‘Yeniyol’, Dev Yol’dan kopmuş ‘Hareket’ ve ‘Devrimci Sosyalist Yön’ gibi birçok grup da ÖDP içinde çalışıyor.

Yayınlar: Özgürlük.

 

SİLÂHLI PROPAGANDA BİRLİKLERİ

(SPB)

DHKP/C**nin askeri organizasyonu

 

——————————————————-

SOSYALİST ALTERNATİF

Troçkist

Yurdaer Erkoca’nın temsil ettiği grup, ÖDP içinde “Ekmek ve Gül Platformu”nda yer almaktadır.

Yayınlar: sosyalist alternatif

 

——————————-

SOSYALİST BİRLİK

12 Eylül sonrası kurulan ilk parti olan Sosyalist Parti içindeki ayrılık sonucu doğan grup ve aynı adlı dergi. Halil Berktay, Gün Zileli, Oral Çalışlar, İlkay Demir, Oktay Kutlu, Necmi Demir, Kamil Aslantürkoğlu, Yavuz Alagon, Atilla Aytemur gibi isimlerin bulunduğu grup Perinçek’i eleştirerek, SSCB’nin sosyal emperyalist olarak görülmesine karşı çıktılar, ancak uzun soluklu bir oluşum yaratamadılar.

 

——————————————–

SOSYALİST DEVRİM PARTİSİ

(SDP)

Mehmet Ali Aybar, Cenan Bıçakçı, Uğur Cankoçak, Kemal Nebioğlu çevresi tarafından 1975 yılında kurulan Sosyalist Parti’nin yeni ismi. Özellikle sosyalist mücadelede bürokratizme karşı çıkan SDP, 12 Eylül ile beraber kapatıldı, 1995 yılında ise devamı olan SDP kendisini feshederek GBK sürecine katıldı.

 

——————————————-

SOSYALİST İKTİDAR PARTİSİ – KOMÜNİST PARTİ

(SİP)

 

1993, Komünist

1993’de kurulan yasal parti (tasfiyeler ve ayrılmalardan sonra kalan STP’liler).

 

 

——————————————

 

SOSYALİST PARTİ

(SP)

Doğu Perinçek çevresi tarafından 1 Şubat 1988’de kuruldu; Ferit İlsever’in başkanlığını yaptığı parti anayasa mahkemesi tarafından kapatılanca İşçi Partisi’ne dönüştü.

 

————————————————

SOSYALİST POLİTİKA

ÖDP içinde faal olan grup.

Yayınlar: Sosyalist Politika

 

———————————————–

SOSYALİST TÜRKİYE PARTİSİ

(STP)

Eski TİP yöneticisi Metin Çulhaoğlu çevresi tarafından 1990’ların başlarında kurulan parti, anayasa mahkemesi tarafından kapatılanca SİP adı ile yeniden kuruldu; bir kısmı önce BSP’ye, sonra da ÖDP’ye katıldı.

 

————————————————-

TOPLUMSAL ÖZGÜRLÜK PLATFORMU

Kıvılcımlı’nın tezlerini savunan, ÖDP içinde “Ekmek ve Gül Platformu” içinde yer alan grup.

 

—————————————————–

TÜRKİYE BİRLEŞİK KOMÜNİST PARTİSİ

(TBKP)

TİP ile SBKP’ne yakınlığı ile bilinen TKP’nin 7 Ekim 1987’de birleşmesi ile oluşan parti. TİP genel başkanı Nihat Sargın’ın genel başkanlığa, TKP genel başkanı Haydar Kutlu’nun ise genel sekreterliğe getirildiği parti Anayasa Mahkemesi tarafından kapatıldı

 

——————————————–

TÜRKİYE DEVRİM PARTİSİ

(TDP)

 

Radikal Sol, 1978

1986 yılında TKP/B’nin kendini fesh etmesi ile kurulan illegal parti, demokratik devrim hedefi çerçevesinde oluştu.

Yayınlar: hedef

 

———————————————

 

TÜRKİYE DEVRİMCİ KOMÜNİST PARTİSİ

(TDKP)

 

1980, Eski Maoist – Stalinist

THKO ve HK geleneğinden gelen kadroların 2 Şubat 1980’de İzmir kongresi ile kurdukları illegal parti, işçi sınıfına dayandığını açıklayarak, THKO’yu küçük burjuva bir hareket olarak değerlendiriyordu. 1975’te oluşmaya başlayan bu muhalif hareket, 1978’de TDKP-İnşa Örgütü süreci sonucunda kurumsallaştı. Yukarıdan aşağıya örgütlenme içinde katı disiplin prensibini işleten parti, Türkiye Genç Komünistler Birliği adlı bir gençlik örgütlenmesine gitti. 1975-80 arasında kitlesel bir destek oluşturan grup, 1980’e kadar Parti Bayrağı isimli bir dergiyi çıkarıyordu. İllegal olarak ise Devrimin Sesi ve Yoldaş isimli dergileri yayınlayan parti, Ulusal Demokratik Halk Devrimi teorisi ile proleterya diktatörlüğünü hedefliyordu, uluslararası alanda ise Arnavutlık Emek Partisi’ne yakın bir çizgi izliyordu. SSCB’ni sosyal emperyalist olarak nitelendiren TDKP, Stalin sonrası tüm SSCB liderlerini revizyonist olmakla suçluyordu. Halen yasal zeminde varolan EMEP’in kadrolarını oluşturmaktadır.

Yayınlar: Devrimin Sesi

 

TÜRKİYE DEVRİMİNİN YOLU

(TDY)

THKO’nun kurucularından ve 1972’de idam edilen Hüseyin İnan’ın HK tarafından eleştirilmesi sonucu, 1975 yılında HK’ndan kopan grup sınırlı etki alanı yaratabildi.

 

——————————————-

TÜRKİYE EMEKÇİ PARTİSİ (TEP)

Mihri Belli çevresi tarafından 1975’te kurulan ve Emekçi isimli bir dergi çıkaran parti, etkisiz kalan bir parti oldu.

 

——————————————-

TÜRKİYE HALK KURTULUŞ ORDUSU (THKO)

4 Mart 1971’de bir deklarasyon ile kurulan THKO, 1960’ların toplumsal mücadelesi sonucunda aşağıdan yükselen bir örgüttü. Kurucuları arasında yer alan Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan, Cihan Alptekin, Ömer Ayna, Yusuf Aslan, Sinan Cemgil, Teslim Töre, Hacı Tonak, Mustafa Yalçıner, Kadir Manga, Alpaslan Özdoğan, Nahit Tören, Fevzi Bal, Yavuz Yıldırımtürk gibi gençlik ve köylü önderleri bulunuyordu. İnançlılık ve iyimserlik havası içinde teorik katkıları sınırlı olan grup, kısa sürede yaptıkları sansasyonel eylemlerle adlarını duyurdular. 12 Mart sonrası HK-TDKP ve Mücadelede Birlik-TKEP ayrışması yaşayan THKO eylem çizgisi nedeni ile eleştirilen bir yapı olarak anılmaktadır.

 

———————————————

TÜRKİYE HALK KURTULUŞ PARTİ-CEPHESİ

(THKP-C)

Mahir Çayan önderliğinde kurulan parti; devrimin, ancak silahlı bir mücadele yoluyla gerçekleşebileceğinin altını net bir teorik altyapı ile çizen ilk harekettir. Kadroları 1960’larda FKF ve TİP içinde yetişmiş, ve MDD görüşlerini sol içinde aktif olarak savunmuş kişilerden oluşuyordu. Mahir Çayan, Ulaş Bardakçı, Ertuğrul Kürkçü, Yusuf Küpeli, Münir Ramazan Aktolga, İrfan Uçar, Hüseyin Cevahir gibi gençlerin aralarında bulunduğu kadro, 1969 yılında bir grup üniversiteli öğrencinin TİP ve Dev-Genç’in çerçevesini belirlediği mücadeleyi reddetmeleri ve illegal bir yapılanın gerekliliğini ortaya koymaları ile şekillenmeye başladı. 1970 yılı sonbaharında Ankara’da resmileştirilen oluşum, Kurtuluş dergisini çıkartmaya başladı, ve bu nedenle de Kurtuluşçular olarak anılmaya başlandı. Şehir gerillası oluşumunu hedefleyen grup, bu çerçevede ses getiren eylemler yaptılar. Nisan 1971’de THKP-C’nin resmen kurulduğunu sansasyonel bir eylemle kamu oyuna açıklamaya karar veren grup, İsrail Başkonsolosu Efraim Elrom’u kaçırdı. Görüşmeler olumsuz sonuçlanıp, Elrom öldürülünce, örgüt üzerine yoğun bir operasyon başlatıldı, kadroların çoğu yakalandı, dışarıda kalan grup üyeleri ise bir hesaplaşma içine girdiler. Mahir Çayan’ın hapisten kaçışını Yusuf Küpeli ve Münir Ramazan Aktolga’nın partiden ihracı izledi, ardından kır gerillası oluşturarak Deniz Gezmiş ve arkadaşlarının idamlarını engellemek için eylem kararı alındı. 30 Mart 1972’de Kızıldere’de çatışma sonucu öldürüldüler. İçinden Devrimci Yol, Kurtuluş, Acilciler, MLSPB, Üçüncü Yol Eylem Birliği gibi pek çok sol grup çıkan THKP-C, sol fikri düzleme büyük bir teorik katkı sağlamıştır.

 

———————————————

TÜRKİYE HALK KURTULUŞ PARTİSİ-CEPHESİ –

DEVRİMCİ SOL

(THKP/C – Dev Sol)

 

1993, Radikal Sol

Dev-Sol’dan 1993’teki ayrışma sonu kopan grup.

Yayınlar: devrimci çözüm

 

———————————————

 

TÜRKİYE HALK KURTULUŞ PARTİSİ-CEPHESİ

MARKSİST LENİNİST

(THKP-C ML)

Diğer adı Halkın Yolu’dur.

 

————————————————-

TÜRKİYE HALK KURTULUŞ PARTİSİ-CEPHESİ

SAVAŞÇILARI

(THKP-C S)

THKP-C kökenli olan ve Çayan görüşlerini savunan grupların oluşturduğu MLSPB’den kopan küçük ve etkisiz bir örgüt.

 

————————————-

TÜRKİYE HALK KURTULUŞ PARTİSİ-CEPHESİ

X

(THKP-C X)

12 Mart’tan çıkışta THKP-C’nin ideolojik ve teorisine sahip çıkan üniversiteli öğrenci grubu daha sonra Acilciler, Eylem Birliği ve MLSPB olarak bölündü

 

——————————————–

TÜRKİYE İHTİLALCİ İŞÇİ KÖYLÜ PARTİSİ

(TİİKP)

Doğu Perinçek çevresi tarafından 1971’de kuruldu. TİP içindeki tartışmalarda MDD tezleri savunan; Doğu Perinçek, Cüneyt Akalın, Ömer Madra, Bora Gözen, Hasan Yalçın, Halil Berktay, Gün Zileli, Oral Çalışlar, İbrahim Kaypakkaya, Atıl Ant, Ferit İlsever, Nuri Çolakoğlu gibi isimlerin arasında bulunduğu grup, İşçi Köylü ve Aydınlık dergileri çevresinde şekillendi. Kurulma kararı Mayıs 1969’da alınan illegal parti, silahlı mücadele konusunda bölünmeler yaşadı. Önce Garbis Altınoğlu, sonra da İbrahim Kaypakkaya silahlı mücadele konusunda oluşan fikir ayrılığı sonucunda partiden ayrıldılar. Uluslararası saflaşmada Çin KP’nin görüşlerini benimseyen TİİKP, mücadelenin kırlardan kente doğru ve iktidarın parça parça ele geçirilmesi ile başarılı olacağını savundu. 12 Mart sonrası Şafak isimli illegal dergi çıkarmaya başlayan parti, hızla toparlanmayı başardı. Halkın Sesi isimli dergi çevresinde varlığını devam ettiren TİİKP, 1977’de ilk kongresini topladı; ancak parti devamlılığına rağmen kitleselliğe ulaşamadı. Kurdukları TİKP ile legal mücadele içine giren Aydınlıkçılar üzerinde hep tartışılan bir parti oldular.

 

————————————————-

TÜRKİYE İHTİLALCİ KOMÜNİSTLER BİRLİĞİ

(TİKB)

1977, Eski Maoist

1979’da kurulan illegal örgüt, Dev-Genç kaynaklı, AEP ve ÇKP’ne yakın olan, MDD saflarında yer alan bir kesimce şekillenmişti. 12 Mart sonrası Halkın Kurtuluşu ile birleşen çevre, 1977’de bu gruptan ayrıldı. Aktan İnce önderliğinde kurulan grup, AEP’ne yakınlığı ile tanınır. 1980 sonrası savaş kararı alan örgütün pek çok üyesi öldürüldü, Orak Çekiç isimli bir illegal yayın çıkarmaktadır.

Yayınlar: İhtilalci Komünist – Orak Çekiç – Devrimci Proletarya- alınterimiz- devrimci proleter genclik- emekci memur- öğrenci birliği

TÜRKİYE İHTİLALCİ KOMÜNİSTLER BİRLİĞİ – BOLŞEVİK

(TİKB-B)

Radikal Sol

TİKB’nden ayrılan bir grup.

Yayınlar: Devrimci Duruş

 

————————————————-

TÜRKİYE İŞÇİ KÖYLÜ PARTİSİ

(TİKP)

TİİKP’nin legal bir uzantısı olarak 29 Ocak 1978’de kurulan partinin genel başkanı Doğu Perinçek’ti. ÇKP yanlısı tutum izleyen partinin günlük gazetesi Aydınlık’ta yayımlanan “Sahte Sol Dizisi”, partinin sol içi yapılanmalardan ve derneklerden tecrit edilmesine neden oldu. 1980 darbesi ile kapatıldı.

 

———————————————–

TÜRKİYE İŞÇİ PARTİSİ

(TİP)

13 Şubat 1961’de kurulan partinin kurucuları arasında Rıza Kuas, Şaban Yıldız, Kemal Nebioğlu, İbrahim Güzelce, Kemal Türkler bulunuyordu. 1964’de Mehmet Ali Aybar’ın genel başkanlığa seçilmesi ile sosyalist yelpazeye açılan parti, 1965 seçimlerinde 15 milletvekili çıkarmayı başardı. 12 Mart’ta kapatılan TİP, Behice Boran tarafından Nisan 1975’te tekrar kuruldu. Etkisiz kalan TİP 1980 darbesi ile kapatıldı. Behice Boran’ın ölümü ile Nihat Sargın başa getirildi, TİP daha sonra TKP ile birleşerek TBKP adını aldı

 

————————————————

TÜRKİYE KOMÜNİST EMEK PARTİSİ

(TKEP)

1980, Komünist

THKO’dan gelen grup halen ÖDP içinde aktiftir.

 

—————————————————–

TÜRKİYE KOMÜNİST EMEK PARTİSİ/

LENİNİST

(TKEP/L)

 

-1990, Komünist

TKEP’yi pasifist ve sağcı bulan bir grubun ayrılarak 1 Eylül 1990’da kurduğu illegal parti, devrim için askeri yapılanmanın aciliyeti konusunda örgütlenmeyi amaçlamaktadır.

Yayınlar: devrimci emek- devrim için mücadele birliği- genc yoldaş

 

———————————————–

 

TÜRKİYE KOMÜNİST İŞÇİ HAREKETİ

(TKİH)

Diğer adı Halkın Yolu’dur.

 

————————————————-

TÜRKİYE KOMÜNİST İŞÇİ PARTİSİ

(TKİP)

 

1998, Eski Maoist-Radikal Sol

TKİP/Ekim tarafından kuruldu.

Yayınlar: Ekim – Kızıl bayrak – Ekim Gençliği

 

—————————————————-

 

TÜRKİYE KOMÜNİST PARTİSİ

(TKP)

 

1980, Komünist

10 Eylül 1920’de Bakü’de kuruldu. 1970’lere kadar yurtiçinde fazla etkinliği olmadı. İsmail Bilen’in genel sekreterliğe getirilmesi ile örgütlenme faaliyetlerine hız veren TKP, 1979’da bölündü. İngiltere kadroları İşçinin Sesi dergisi etrafında örgütlenerek, SKBP’ne yakın bir çizgi izleyen TKP’yi pasiflikle suçladı. 1988’de TİP ile birleşerek TBKP adını aldı. 1973’te çıkmaya başlayan Atılım dergisi illegal olarak yayınlanıyordu.

TÜRKİYE KOMÜNİST PARTİSİ/BİRLİK

(TKP/B)

1972 yılında TKP/Reorganizyon adı ile kuruldu, legal destek bağlamında ilişkilerinin geliştiği TSİP ile birlikteliklerini, TSİP’in legalizm batağında pasifleştiği suçlaması ile sona erdirdiler ve TKP/B adını aldılar. Başında İbrahim Seven’in olduğu grup Hikmet Kıvılcımlı’nın tezlerine yakın bir çizgi izliyordu. 1986 yılındaki ikinci kongresinde yani açılımlar yaratmak amacı ile kendisini fesh etti ve TDP’ye dönüştü. 1989’daki 3.Kongre’de ise İbrahim Seven liderliğindeki bir grup ayrılarak DKP’yi kurdular

 

—————————————————

TÜRKİYE KOMÜNİST PARTİSİ/ MARKSİST-LENİNİST

(TKP/ML)

 

1972, Maoist

1972 yılında Aydınlık grubundan ayrılan İbrahim Kaypakkaya çevresi tarafından kuruldu. Mao’nun yolundan gidilerek Kır Gerillası’nın örgütlenmesini ana hedef olarak seçen grup, Tunceli kırsalında faaliyetlerde bulundu, etkinliği hala sürmektedir. Devrim için kurulacak olan Kızıl Ordu’nun genç ve yetişmiş insanlara olan ihtiyacını karşılamak için Türkiye Marksist Leninist Gençlik Birliği (TMLGB) adlı gençlik teşkilatı oluşturuldu. TKP/ML’den Halkın Birliği, Mücadele Bayrağı, Kurtuluş Yolu, Doğu Anadolu Bölge Komitesi (DABK) gibi gruplar ayrıldı.

Yayınlar: Partizan – özgür gelecek- işçi köylü kurtuluşu

 

———————————————–

 

TÜRKİYE KOMÜNİST PARTİSİ (MARKSİST-LENİNİST)

[TKP(ML)]

1994, Maoist

TKP/ML’den ortaya çıkan grup (DABK kaynaklı).

Yayınlar: İşçi Köylü kurtuluşu – Devrimci Demokrasi – Öncü Partizan

 

—————————————————

TÜRKİYE KOMÜNİST PARTİSİ/ MARKSİST-LENİNİST

(MAOİST PARTİ MERKEZİ)

[TKP/ML (Maoist Hareket Merkezi)]

 

1987, Maoist

TKP/ML’den ortaya çıkan grup.

Yayınlar: İktidara

 

———————————————

 

TÜRKİYE KOMÜNİST PARTİSİ/ MARKSİST LENİNİST HAREKETİ

(TKP/ML H)

1973 yılında TKP/ML ilişkilerini tekrar toparlamak amacı ile başlatılan TKP/ML Koordinasyon Komitesi’ndeki ayrışma sonucu oluşan grup, Halkın Birliği etrafında toplandı. Üç Dünya Teorisi etrafında, sosyal faşizm vurgusu ile kitle çalışmasına ağırlık vermeyi hedefleyen grup, Haziran 1977’de partileşme sürecini kabul ederek TKP/ML Hareket’i kurdu. Tunceli, Kahramanmaraş ve Malatya’da etkin olan grup, tabanlarının Aydınlıkçılara kayması ile giderek etkisizleşti ve 1980 darbesi ile tamamen dağıldı.

 

—————————————————-

TÜRKİYE KOMÜNİST PARTİSİ – KIVILCIM

(TKP – Kıvılcım)

 

1989, Komünist

Sosyalist Vatan Partisi’nden ayrılanlarca kuruldu.

Yayınlar: kıvılcım- zafere kadar direniş- yol

 

———————————————–

 

TÜRKİYE SOSYALİST İŞÇİ PARTİSİ

(TSİP)

1993, Komünist

12 Mart sonrası kurulan ilk sosyalist parti olan TSİP, TİP’i solu birleştirememek, toplumsal muhalefetin ihtiyaçlarına yanıt verememek ve pasifizm ile suçladı. Demokratik Halk İktidarı hedefi ile yola çıkan TSİP; Sovyet yandaşlığı ile tanınsa da, TKP’yi de Sovyet şablonculuğu suçlaması ile reddediyordu. Partinin Hikmet Kıvılcımlı’nın çizgisini terk ettiğini söyleyen Demir Küçükaydın grubunun Vatan Partisine katılması ile başlayan bölünme, yönetici kadronun bir kısmının da TKP’ye geçmesi ile devam etti. 1978’de ise TSİP’i illegal bir kanadın yönetmesi gerektiğini söyleyen TKP/B’nin ayrılması ile parti iyice zayıfladı. Bu süreç parti içi muhalefetin güç kazanıp partinin yayın organı Kitle’yi ele geçirmesi ile sonuçlandı. 1980 darbesi ile kapatılan parti, 1993’te Turgut Kolçak’ın genel başkanlığında yeniden kuruldu. Şubat 1979 ile Eylül 1979 arasında toplam 30 sayı yayınlanan Birlik yayınına sahiptirler.

Yayınlar: Kitle

 

—————————————————–

TÜRKİYE’DE MARKSİST-LENİNİST PARTİ

1980, Stalinist

1980’de TKP/ML Spartaküs olarak kuruldu.

Yayınlar: Spartaküs – Bilimsel Komünizm Sancağı Altında

 

————————————————

 

ÜÇÜNCÜ YOL

THKP-C kökenli olan grupları ve özellikle de Dev-Yol ve Dev-Sol’u birleştirmeyi hedefleyen grubun aldığı ad. Şehir gerillası temelinde örgütlenen kadrolarının büyük bir kısmının subay olması ile dikkat çekti.

 

——————————————————

VATAN PARTİSİ

Hikmet Kıvılcımlı’nın görüşlerini savunanlar tarafından 21 Ocak 1975 tarihinde kurulan parti, 1957’de Kıvılcımlı tarafından kurulan partinin yeniden canlandırılmasını hedefliyordu. Etkisiz olan partiden, silahlı mücadele gerekliliği saptaması ile ayrılan bir grup Mehmet Özler liderliğinde Sosyalist Vatan Partisi (SVP)’ni kurdu.

 

——————————————————

YENİ YOL

Troçkist

ÖDP içinde yer almaktadır.

Yayınlar: Yeni Yol

A. Turgut Yilmaz,

Abdi seker,

Abdülkadir Adanur

Abdullah BOzdag,

Abdullah Demir,

Abdullah Gözalan,

Abdullah GÜLBUDAK,

Abdurrahman ÇETiN,

Abdülkadir ADANUR,

Abdullah Meral,

Abdülmecit Seckin,

Abdulrezzak Sapikalin,

Abdurrahman AYDIN,

Abdurrahman ÇEÇEN,

Abidin Yildiz,

Abuzer ÇAT,

Adalet Yer,

Adalet Yildirim,

Adem Güler,

Adem İNCE,

Adem SARIKAYA,

Adem Tecim,

Adil Can,

Adil Kaplan,

Adil Ovalioglu,

Adnan Berber,

Adem ÖZER,

Adil YILMAZ,

Adnan ÖNK,

Ahmet AYTAÇ,

Ahmet ÇETiN,

Ahmet ERiKLi,

Ahmet GÖZÜKARA,

Ahmet GÜRLER,

Ahmet KILIÇ,

Ahmet Ozdemir,

Ahmet PEHLiVAN,

Ahmet SAKiN,

Ahmet Serif SATILMIS,

Agadede Sarikaya,

Ahmet Alan,

Ahmet Atasoy (kizildere),

Ahmet Bascavus,

Ahmet ÇELİK,

Ahmet ERDOĞDU,

Ahmet Erekli,

Ahmet Fazyl,

Ahmet Gozukara,

Ahmet Güder,

Ahmet IBiLi,

Ahmet Karlangac,

Ahmet Köksal,

Ahmet Muharrem CIcek,

Ahmet Öztürk SK

Ahmet Saner (idam),

Ahmet SAVRAN,

Ahmet TANER,

Ahmet UZUN,

Ahmet YÜKSEL,

Arif TURANLI,

Asim KESER,

Aidin Bulmak,

Akif YILMAZ,

Alaattin Genc,

Alaaddin BÖLÜKBAS,

Alaaddin DEMiRCi,

Alaattin MURTAZA,

Alaybey YILMAZ,

Aleksandros Konteas,

Ali Haydar göçer

Ali AKSU,

Ali BAKIR,

Ali CANPOLAT ,

Ali Fuat OKAN,

Ali Ihsan ÖZER,

Ali ISÇI,

Ali AKTAŞ,

Ali Algül,

Ali Ates ,

Ali Ayata ,

Ali Aygül ,

Ali Celik,

Ali ÇİÇEK,

Ali Demiralp ,

Ali DEMİRKIRAN,

Ali Duran Erodlu ,

Ali Efeodlu ,

Ali Ekber Baris,

Ali Ekber Tural ,

Ali EREK,

Ali Erturk ,

Ali Faik Özkan,

Ali Haydar sahin ,

Ali Haydar Yildiz,

Ali Hüseyin Avci ,

ALI IHSAN ÖZKAN ,

Ali Kacar ,

Ali Kalkan ,

Ali Kayahan,

Ali Kayayildiz,

Ali Necip Bozaliodlu,

Ali Özbakyr,

Ali Riza ,

Ali Riza Addogan ,

Ali Riza Boyoglu,

Ali Riza Karagöz ,

Ali Riza Yerli,

Ali SARIBAL (isk),

Ali Sildal,

Ali Taryk Kocodlu,

Ali Topalodlu,

Ali Turgut,

Ali Yildirim,

Ali Inan ,

Ali Yesilgul,

Ali Yücel ,

Ali Yildirim,

Ali Yilmaz,

ALP ATA AKÇAGÖZ ,

Alp Aslan,

Alper Ersoy ,

Altan Berdan KERİMGİLLER,

Arif Öngel,

Asaf Kocak,

Asaf Tunc ,

Asim Bezirci,

Aslan Tel

Asuman Koc,

Asuman Sivri SK

Asur korkmaz

Atalay savaş

Ataman İnce

Atilla Acartürk

Atilla KILINÇ

Attilla Ermutlu (catisma)

Avni GOkoglu

Avni Turan

Ayce Idil Erkmen (O)

Aydemir sahin,

Aydin EFETÜRK

Aydin EROL

Aydin Yalcinkaya,

Aygun Ugur (O)

Ayhan ALAN

Ayhan ESKiCi

Ayhan GÖKVELiOGLU

Ayhan Efeodlu

Ayhan Pektas

Ayhan SÖNMEZ

Aykut Kaynar

Aynur Ceylan

Ayse Gülen

Ayse MAKAR

Aynur Sertbudak

Ayse Nil Ergen,

Aysenur simsek

Aytaç Duran Erdogan

Ayten Korkulu,

Ayten Yüksel Keles

Aziz Agac (iskence)

Aziz BÜYÜKERTAŞ

Aziz DÖNMEZ

Aziz ÖZBAY

Azmi Akan

Baba Erdogan

Bahadır DUMANLI

Bahattin Anik

Bahattin Iscan

Bahri Mutlu, Cemal Karapinar

Baki Erdodan

Baki Kahraman

Barbaros Kadyodlu

Barys Atalay,

Basri Yeler

Battal Mehmetoglu

Bayram ALi Tatoglu

Bayram Citak

Bayram Eyi

Bayram LAFÇI

Bayram Surucu

Bedii Cengiz

Bedri TAN

Behcet Aysan, SK

Behçet DiNLERER

Behiye Canik,

Bekir BAĞ

Belkis Cakir, SK

berrin bickilar

Bilal Karakaya,

Bilal TURAN

Bilgin GiRGiN

Birtan Altunbas

Bülent Ülkü

Buluthan Kangalgil

Bünyamin ULUSOY

Burhan Remzi Kafadenk

Cadlar Coskuner,

Cafer AVCI

Cahit senyüz

Canan Kulaksiz (O)

Caner Caglar

Carina Cuanna, SK

Cavit KAYA

Cavit Özkaya,

Celal Çelik

Cem Güler

Cemal ARAT

Cemal ÇAM

Cemal KILIÇ

Cemal Örek

Cemal Özdemir

Cemil TIPIRDAMAZ

Çetin BAY

Cemal Ucan

Cemil KIRBAYIR

Cenap Dizdar

Cengiz AKSAKAL

CENGİZ ÇALIKOPARAN

Cengiz Kala,

Cengiz SAHiN

Cengiz Soydas

Cetin Gencdodan

Çetin Güneş

Çigdem YILDIR

Cihan Alptekin (Kizildere)

Cihan Taciildiz,

Cömert Özen,

Cumali ÇOPUR

Demet Taner

Deniz Gezmis

Dervis savgat

Devrim Mehmet Erodlu,

Dincer Yilmaz

Diran Nigiz

Dodan Genc,

DOĞAN ALTUN

Dogan Oz

Dogan Ozzumrut (catisma)

Duran Akbas

Durmuş KILINÇ

Dursun ARIK

Dursun Cakir

Dursun Kaya

Dursun Onder

Düzgün Tekin

Diran NERGiS

Duran KÖSE

Eda Yüksel,

Edibe Sulari, SK

Edip DÖNEKÇİ

Ekrem Akyn Savas

Ekrem BOZKIR

Ekrem Hoca

Ekrem Ercan

Elmas Yalcyn,

Emin Arslan

Emine Tuncal (O)

Emine YILMAZ

Ender Can Yıldız (O)

Ensar KARAHAN

Enver Kurt

Enver ÖZTEKiN

Enver Er

Eralp Yazar

Erbil Sary

Ercan Gündoddu

Ercan Özceken

ERCAN POLAT

Ercan Yildirim

Ercan Yurtbilir (catisma)

Ercüment Aksoy

Ercument Gurkut

Ercüment Özdemir,

Erdinç COSKUN

Ergül DiNÇ

Erhan BiTLiSLi

Erdal Ayranci, SK

Erdal EREN (idam)

Erdal Sener

Erdogan Güler (O)

Erdogan YAZGAN

Ergin Altin

Erhan AKKURT

Erkan Akcali,

Erkan Hakan PERİŞAN

Erkan UZUNEMiNAGAOGLU

Ertugrul KARAKAYA

Erol AV

Erol Evcil (O)

Erol KABAK

Erol Yalcin,

Ertan Saruhan (Kizildere)

Ertan Yeldiren

Esat Yildirim

Esma Polat

Eşref ANYIK

Eylem Yildiz,

Eyüphan Polat

F. Yilmaz Güven

Fadime Bingöl,

Fahri DEDE

Fahri Sari

Faruk Bayrakci

Fatma Ersoy (O)

Fatma Hülya Tümgan (O)

Fatma Özcelik

Fatma Süzen

Fehime Öztürk

Ferda Civelek,

Ferhan Peker

Ferhat KUTAY

Feride Karaca

Feridun AYDINLI

Ferit Eliuygun,

Fesih BEYAZÇİÇEK

Fevzi Aslansoy

Fevzi Azirci

Feyzullah ÖZMEN

FIDAN KALSEN

Figen Yalcinoglu,

Fikret Kara

Fikri ARIKAN

Fikri Baygeldi

Fikri Keles

Fikri Sonmez

Fikriye G. MUHAMMET

Fintöz Dikme,

Firat tavuk

Firuz Mehmedi

Fuat Erdodan,

Fuat ÖNDER

Fuat Perk

Gaffur AVSAR

Garabet Ayhan

Gökalp ÇiFTÇiOGLU

Gökdemir

Gülay Arici

Gülay TANRIVERDi

Gulbin Ucar

Gülender Akca, SK

Güler Ceylan,

Gulizar Simsek (O)

Gülnaz Saryodlu,

GÜLSER TUZCU

Gülseren Beyaz,

Gülsüm Karababa, SK

Gulsuman Donmez (Or)

Gültekin BEYHAN

Güner sar,

Gursel Bakir

Gürsel ÇAVUSLU

Gürsel KÜÇÜKYILDIZ

Gürsel MORKAN

Güven Keskin,

Güzel Dündar

Habil iRGÜL

Hacer iPEK

Hacer Ipek Saman

Haki KARAER

Halis BiLGE

Hamdi Toka

Hasan Ocak

Hasan Yildirim

Hatice Altun

Hikmet Ozkurkcu

H. Ybrahim Bayraktar

H.Hüsnü EROĞLU

Huseyin Kirkin

Habib Gul

Hacı Köse

Hakan Çabuk

Hakan Kasa,

Hakan MERMEROLUK

Hakkı TEKİN

Hakky Karahan,

Halil Ates,

Halil GİCE

HALİL ÖNDER

Halil TÜRKER

Halil Ybrahim Ekicibil,

Halit YILDIRIM

Haluk AYDIN

Hamdi Aygül

Hamdi KESKİN

Hamdullah ŞENGÜLEN

Hamit Kaya

Hamit Tekin

Hamiyet Yildiz

HAMZA BALCI

Handan Metin,SK

Hanim Gul (O)

Harun GÖKKAYA

Hatice ALANKUS

Haydar ÖZTÜRK

Haydar TÜRKMEN

Hasan Aktas,

Hasan Aslan

Hasan Ates

Hasan AYDIN

Hasan Bülbül

Hasan Eliuygun

Hasan Erkus,

Hasan GÖK

Hasan OKUT

Hasan SABiTOGLU

Hasan YILDIRIM

HASAN GÜNGÖRMEZ

Hasan Gürgen,

Hasan Harputlu

Hasan Huseyin Onat (O)

Hasan Karagöz

Hasan Okut,

Hasan Telci

Hasan TELCİ

Hasan Veli Asikci

Hasan Avci

Hasret Gültekin, SK

Hatice Alankus

Hatice Özen

Hatice Yildiz,

Hatice Yurekli (O)

Hayati Can (O)

Haydar Aydyn,

Haydar Basbad,

Haydar BAŞBAĞ

Haydar YAĞMUR

Hayrettin Eren

Hayri Koc

Hayri Durmus

Hicabi Kucuk (O)

Hıdır Altunay (iskence)

Hıdır ASLAN (i)

Hidir ERDEMiR

Hikmet ÖZKÜRKÇÜ

Hikmet YOGURTÇU

Hikmet TARHAN

Hikmet UYSAL

Hikmet Kuru,

Hudai Arikan (Kizildere)

Hülya Ates,

Huriye Özkana, SK

Hüsamettin Yaman

Hüseyin Aksoy

Hüseyin Arslantaş

Hüseyin Aslan,

Huseyin Cevahir

Hüseyin Coskun,

Huseyin Demircioglu (O)

Hüseyin Deniz,

Hüseyin KAN

Huseyin Karakus (iskencede)

Hüseyin Kilic,

Hüseyin KIRGIN

Hüseyin Köse

Hüseyin Soyuudur

Hüseyin Tas

Hüseyin Ulu

Hüseyin YÜCE

Hüsniye Aydin,

Husnu Gok

Hüsnü Iseri

Ibis Demir

İbiş URAL (is)

Ibrahim BALOGLU

Ibrahim BOZKURT

Ibrahim Celik

Ibrahim Erdogan

Ibrahim Ethem COskun (Idam)

Ibrahim Ilci,

Ibrahim Karakus,

Ibrahim LEVENT

Ibrahim Ozalp

Ibrahim TÜMER

Ibrahim Yalcin

Ibrahim Yalcyn Arykan,

İdris CAN

Ihsan Abdi ÖNAL

Ihsan ERMiS

Ilhan DURMUS

Ilginc Ozkeskin (O)

Ilhami Cavusoglu

Ilhan Erdost ((Sol Yayinlari)

Ilhan Yylhan

İLKER BABACAN

Ilker Mansuroglu

Ilhan Emre

İlyas HAS

Imran Ayhan,

Inkilap Dal

Inci Türk, SK

Irfan Addas

Irfan Barlyk

İrfan ÇELİK

Irfan Yenilmez

irfan_ortakci

İshak TEKİN

Ismail Akarcesme

Ismail BOYUNDURUK

İsmail BAĞ

Ismail Bahceci

İsmail Cüneyt

İsmail EKİNBİÇER

İsmail Gökhan Edge

Ismail Kandemir

Ismail KIRAN

Ismail SAHiN

Ismail Sentürk

İsmet DİLEK

Ismet Erdogan

İsmet KAVAKLIOĞLU

ISMET TAS

Jale Yesilnil

Kadir AKSOY

Kadir Balci

Kadir Dodan

Kadriye Duman

Kadir Tandogan (idam)

Kadri DEMİR

Kadri Güldü

Kahraman Alsancak

Kahraman Altun

Kalender Kayapynar

Kasım ARAS

Kaya Resadiyeli

Kayhan Tazeodlu,

Kazim Ozudogru (Kizildere)

Kemal Altun

Kemal Askeri,

Kemal Aygül

Kemal Camekan

Kemal KARA

Kemal Karaca

Kemal PİR

Kenan Aydemir

Kenan AYDIN

Kenan Budak (Deri Is Send Bsk)

Kenan Catak

Kenan ÇİFTÇİ

Kenan GÜRSEY

Kenan Gürz,

Kenan Özbilek

Kenan SENGÖZ

Kenan Yilmaz, SK

Kiymet Hanoglu

Koray Dogan

Koray Kaya, SK

Kubilay BİÇİCİLER

Kubilay Yesilkaya,

Kurban KAYA

Kürsat TiMUROGLU

Kurtuluş PARLAK

Levent Dogan (C)

Leyla Dogan

Levent ERTÜMER

Leyla Altiparmak

Leyla Kuran

M.Ali SAGIT

Mahmut Ozbelen

Maside Karasu

Meral Cebren

Multezim Oltulu

Murat Elmas

M. Emin AKPINAR (isk)

M.Ali UGUR

M.Hayri DURMUŞ

M.Mutlu ÇETiN

M.Nimet ÇAKMAK

M.Sirin ÖNEN

Mahir Cayan,

Mahir EMSALSIZ

Mahmut Atilla ÖZBELEN

Mahmut GÜNERI

Mahmut KAYA

Mahmut Toy

Mahmut Ucar

Mahmut YILDIRIM

Mahmut ZENGİN

Makbule Sürmeli

Mazlum DOĞAN

Mazlum Güder

Mazlum GÜDER

Mehdi Alkan

Mehmet Akif Dalci

Mehmet Ali Genc

Mehmet Akser

Mehmet Ali Aydin,

M. Ali Balodlu

Mehmet Ali Bunul

M. Ali Öztürk

Mehmet Ali Doğan

Mehmet Ali Karasu

Mehmet Ali KOL

Mehmet ASLAN (isk)

Mehmet Atay, SK

Mehmet BORAL

Mehmet Bückün

Mehmet Buyuksevinc

Mehmet Cantekin

Mehmet Colak

Mehmet Demiray

Mehmet Dogan

Mehmet DURMAZ

Mehmet Emin KUTLU

Mehmet Emin Ece

Mehmet Fatih Öktülmüş

Mehmet FIDAN

Mehmet GÖZ

Mehmet GÜMÜS

Mehmet Gündüz,

Mehmet Iscimen

Mehmet iSLAM

Mehmet Kadri GÜMÜŞ

Mehmet KAMBUR

Mehmet KURU

Mehmet Maras

Mehmet Mart

Mehmet SAHiN

Mehmet Salgyn,

Mehmet Selim Yücel

Mehmet Soylu

Mehmet Tayanc

Mehmet Tasdemir

Mehmet Tekin

Mehmet Tepe

Mehmet YALÇINKAYA (isk)

Menekse Kaya, SK

Meral Akpinar,

Meral ÖZKOL

Meryem Altun

Meryem Güler

Mete Nazim Dölek

Metin ERYASAR

Maksut Polat

Mete Nezihi Altinay,

Metin Altiok, SK

Metin Aydın

Metin Can

Metin Goktepe

Metin SERTBULUT

Metin Topal

Mevlüt Cinar

Mikail Güven,

Mine BADEMCi

Muammer Cicek, SK

Muammer Karan

Muhamed Kaya,

Muhammet DEMİR

Muharrem Karakus

Muharrem Özdemir,

Muammer PABUÇOGLU

Muhlis Akarsu, SK

Müjdat Celikyay

Müjdat Yanat

Mujdat Yanat (O)

Munzur GEÇGEL

Murat Coban (O)

Murat Deniz

Murat Er

Murat Gül

Murat Gündüz, SK

Murat Günes, SK

Murat Kaymak,

Murat Kurekci

MURAT ÖRDEKÇİ

Murat Özbay,

Murat Targay

Mürsel Göleli,

Musa Agdas

Musa Öznur

Musa Polat

Mustafa Aktas,

Mustafa Albayrak

Mustafa BAL

Mustafa Baylan

Mustafa BAYSAL

Mustafa Bektas,

Mustafa ELMAS

Mustafa Erol

Mustafa ERTAN

Mustafa Isyk

Mustafa Kamacy

Mustafa Kemal Ynan

Mustafa Keskin

Mustafa Marangoz

Mustafa ÖZENÇ

Mustafa Sefer

Mustafa Selcuk,

Mustafa SEViL

Mustafa SAHBAZ

Mustafa SAHiN

Mustafa Argin

Mustafa Suphi

Mustafa UYUMAZ

Mustafa YAĞCI

MUSTAFA YILMAZ

Muzaffer Mutlu

Müjdat ÇELiKBAY

Müjdat YILMAZ

Naci GÜVEN

Nadir Ölmez

Nail Karaçam

Nazan Unaldi

Nazmi Ari

Niyazi Dari

Nazmi Türkcan,

Nazym Karaca,

Nebi Akyürek,

Necati VARDAR

Necati Vardar

Necdet Adali (idam)

Necdet Güçlü Dr.

Necdet Pismisler

Necla Cavusmirza,

Necmettin BÜYÜK

Necmettin ÇOBAN

Necmettin Giritlioglu

Necmettin KARAGÜLLE

Necmi ÖNER

Nergis Gulmez (O)

Neset DANIS

Nesimi Cimen, SK

Nevzat ÇIFTÇI

Nevzat GÖKÇEN

Nihat Kaya,

Nihat sahin,

Nihat Yilmaz (Kizildere)

Nilgün Gök

NILÜFER ALCAN

Niyazi Aydin,

Niyazi DARI

Niyazi Tekin

Numan Kaygusuz

Nuray Erenler

Nurcan Sahin, SK

Nurettin Demir

Nurettin Güler

Nurettin Topal,

Nurettin Yedigol

Nurhan Azak,

Nurhayat Beyhan,

Nuri Aslan, Metin Köse

Nurten Acar Arslan Ary,

Nurten Demir,

Olcay Uzun

Ömer Aydodmus

Omer Ayna (Kizilidere)

Ömer Coskunyrmak,

Ömer Demir

Ömer Ermis

Ömer Faruk Bayraktar

Ömer GEZER

Omer Narhan

Ömer YAZGAN

Önder GENÇASLAN

Önder Özdodan

Onur Orcan

Orhan AKER

Orhan KARAMANOGLU

Orhan KESKİN

Orhan Korkut

Orhan ÖZEN

Orhan Özen,

Orhan YAVUZ

Osman Akgün

Osman AKTAS

Osman Korkmaz,

Osman KÜÇÜK

Osman ozcan doyuranli (isk)

Osman Sönmez

Osman Sümbül

Osman Yaşar Yoldaşcan

Ömer NORMAN

Özalp KOÇ

Özbil ARAS

Özdemir KOCAHAL

Özer Elmas

Özgüç TUNCAY

Özgür Kilic,

ÖZLEM ERCAN

Özlem Sahin, SK

Öztürk Acari,

Perihan Demirer

Pinar Güngör,

Raif Erdem

Ramazan DOGAN

Ramazan ÖZÜAK

Ramazan Sari

Ramazan YAYAN

Ramazan YUKARIGÖZ

Rasim Elmas

Recai Dincel,

Recai Keles

Recep DEMiR

Recep Güler

Recep Sinan

Refik Horoz

Remzi ALTINTAŞ

Remzi AYTÜRK

Remzi Basalak

Renan Eris,

Reyhan Havva Ypek,

Rıdvan BULUT

Rıza BOYBAŞ

Rıza Satılmış

Riza YILMAZÇOBAN

Rudi BİLGİN

Ridvan Sancar

Rifat Özgüngör

Riza Boybas,

Riza Güneser

S.Ahmet ARSLAN

Sabahat Karatas,

Sabahattin DEMiR

Sabahattin Kurt (kizildere)

Saban Budak

Saban Sen

Sabit Ertürk,

Sabri Atilmis

SAbri Ayyildiz

Sadan GAZETECİ

Sadan Öngel,

Sadettin Emir Cinaroglu

Sadi EKiZ

Sadrettin Udurlu

Saffet Alp (Kizildere)

Saffet Alp,

Sait Erol

Sait Metin, SK

Salih Bademci

Salih Kul

Salim GEÇMEZ

Sami Ovalioglu

Sancar KARTAL

Sati Tas, Satilmis

Sahin DOKUYUCU

Savas Er YETiS

Sedat DEMİRÖZ:

Sedat Gursel Akmaz (O)

Sedat Karakurt (O)

Sedat ÖZKARADAĞ

Sefinur Tezgel

Seher sahin

Sehergül Ates, SK

Selahattin KURUTUZ

Selami ZORO

Selcuk Kücükciftci

Selim DÜZGÜN

Selim Martin

Selim Yesilova,

Selma Aybal

Selma Cytlak,

Selma Dodan,

Selman KARABACAK

Selvi Uzun,

Semih Erbek

Semiha ÖZAKAR

Seydi AKÇAN

Sibel Acikalin

Semsettin DEMİR

senay Hanoğlu (O)

Senay Sonar,

Senem Adaly

sengül Yyldyran

senol sener

serafettin Atalay

Serafettin Sirin,

Serap Kolukirik

Serap simsek

Serdar SOYERGİN

Serdar Yılmaz

seref Aygün

serif YAZAR

Serkan Dogan, SK

Serpil Canik, SK

Serpil Polat

Serpil Yilmaz,

Servet Cakir

Seyfettin SAG

Seyhan Ayyildiz,

SEYHAN DOĞAN

Seyit Konuk

SEYİT KÜLEKÇİ

Sezai Ekinci

Sezgin Engin,

Sibel Surucu (O)

Sibel Yalcin

Sinan Cemgil

Sinan Kazym Özüdodru,

Sinan Kukul,

sirin Erol

Sofi ABDURRAHMAN

Solmaz Karabulut,

Soner Gül,

Soner iLHAN

Songul Erkos

Songül Kayabaşı

Suat Alkan,

Süheyla ALAGÖZ

Süleyman ÖLMEZ

Sener YAZAR

Serafettin TIRIÇ

Serif YAZAR

Sükran ÇAVUS

sükran Kuru

Sükrü AKIN

Sukru Gedik (iskence)

Süleyman Atlas

Suleyman Yeter

Sultan Cenik

Sultan Sari

Suna Çelik

Suphi ÇEVİRİCİ

Siddik Özcelik,

Tahsin Elvan

Tahsin Yılmaz

Talat SOYALTIN

Talat TEMEL

Talat Türkoğlu

Talip Güldal,

Talip YILMAZ

Tamer Arda (Catisma)

Taner UZUN

Taskin Usta,

Taylan Ozgur

Tayyar Turhan Sayar,

Temel COSKUN

Tevfik KARATAS

Teyfik Durdemir,

Timur TÜZÜN

Tughan Buldu

Tuncay Geyik,

Tuncay Gunel (O)

Tuncay Karaman,

Tuncay Yildirim

Tuncer ÖNÇEKEN

Turan ÇAĞLAR

Turan KILIÇ

Turgay ERBAY

Turgut Yilmaz

Turgut Yacioglu

Udur Korkmazgil

Udur Saryaslan

Udur Yasar Kylyc,

Ugur Kaynar, SK

Ugur Mumcu

Ugur SARIASLAN

Ugur TORASAN

Ulas Bardakci

Ulas Hicabi Küçük

Umit Altintas

Ümit Dodan Gönül

Umit Gurdal

Umut Gedik

Umut Solmaz

Vedat Ali Cetin

Vedat AYDEMİR

Vedat Çataltepe

Vedat Demircioglu

Vedat Özdemir

Vehbi Melek,

Veli ESKiLi

Veysel Beysüren

Veysel Guney (idam)

Veysi DOĞRU

Yalçin ASLAN

Yalcin Cakmak,

Yasar Devrim Aslan

Yaşar Serpin

Yaşar Yıldırım

Yasar Yylmaz

YASEMİN CANCI

Yasemin Sivri, SK

Yavuz Akkus

Yavuz Yazly,

yazgulu guder ozturk

Yemliha KAYA

Yesim Özkan, SK

Yıldıray KEZER

Yılmaz DEMİR

Yilmaz Dursun Isik

Yücel Maral,

Yücel simsek,

Yüksel Babacan

Yüksel Erol

Yüksel Genc

Yüksel Güneysel

Yüksel Karan

Yüksel Kasykcy

Yüksel Parylty

Yunus Durmaz

Yusuf Bad,

Yusuf BAĞ

Yusuf Eristi

Yusuf Kutlu

Yusuf Metin

Yusuf Tecim,

Yusuf Topallar

Zafer BOZ

Zafer KIRBIYIK

Zafer MÜCTEBAOGLU

Zafer Yapmis Hüseyin

Zehra Kulaksiz (Oruc)

Zehra Öncü,

Zekeriya AYDEMiR

Zekeriya ÜLKÜCÜ

Zeki Altinbas

Zeki DÜMEN

Zeki Öztürk

Zeliha Güdenodlu,

Zeki SUBASI

Zeynel Abidin CEYLAN

Zeynel Kizilkaya,

Zeynep Eda Berk,

Zeynep Esra Bolayyr

Zeynep Gültekin

Zeynep Poyraz

Ziya Baki

Ziya BALU

MUSTAFA SUPHİ

ETHEM NEJAT

 

 

ULAŞ BARDAKÇI

İBRAHİM KAYPAKKAYA

 

HASAN ASKER ÖZMEN

İ. GÖKHAN EDGE

ÖKKEŞ KARAYİĞİT

MEHMET YILMAZ

İLHAN EMRE

M. ALİ ÖZPOLAT

YUSUF METİN

ALİ SAMİ DEMİRCİ

AHMET DEVECİ

HÜSEYİN GÜZEL

ATA YILDIRIM

SAMİ OVALIOĞLU

BURHAN BARIN

ÖZALP KOÇ

TUFAN LİCELİ

TANER BENİAN

CAFER ERDEM

MUSTAN BÜYÜKKORKMAZ

HASAN YASİN

MEHMET KORKMAZ

HAKAN TUGRUL

SÜLEYMAN AKDAĞ

SADIK CANARSLAN

EYÜP KÜÇÜKPALAMUTCU

İDRİS TÜRKOGLU

NURETTİN ALTAYLI

HASAN DOĞAN

İSMET KILINÇ

MİTHAT SİVRİ

SEFA HAKVERDİ

BAHATTIN ASLANDOĞAN

AYHAN GÖKDEMİR

MAHMUT ÖZDEN

MURAT DERTLİ

YUSUF EKİNCİ

ÖNER SEMIZ

ALİ OSMAN BEYDİLLİ

CELAL DURU

EMİN KUTAN

TALİP SEVİNÇ

MEHMET SAVAŞ İSLAM

NAVER ENGİN

ZİYA ŞAFAK

TUNCAY YASAYACAK

YAŞAR BAYRAK

OKTAY ÇİĞDEMAL

FAYSAL KELLECİ

ŞAHİN AKAR

KÖROGLU KESER

KEMAL BİNİCİ

İSMAİL KARA

YUSUF DAL

MUSTAFA YAŞAR

NAMIK KEMAL APAK

KAZIM ÇELİK

MEHMET MAZLUM

HALUK TAMDOĞAN

AHMET ÖZTÜRK

FATMA GÖZÜSULU

AZİZ ÇOLAK

MUHSİN ALKAN

NADİR UĞURLUEL

RAŞİT AKKAYA

ABBAS KARAKIZ

CENGİZ HAN

MUSA FUNDA

MURAT AKPINAR

HÜSEYİN YARANGÜMELİ

ERDOGAN ÇAMDAL

NEBİL KESKİNKESER

ŞAHABETTİN AKTOKAT

NECDET ÇİVİ

AHMET DEMİRTAŞ

MUSTAFA ÖRÜM

İSMAİL ÜZER

KAZIM GÜNER

SULTAN ARGÜC

ALİ MENGÜC

KASIM YÜCEL

ASLAN GÖNCÜ

HÜSEYİN ALTINGEZ

RECEP TAŞÇI

CEMİL SABUNCU

MAHMUT MUTLUBAŞ

SADİ CANAN

KEMAL GÜNGÖRMÜŞ

MEHMET ŞAHİN

BEKİR GÜVEN

METİN KILIC

KAMİL SAĞIR

NECMETTİN TEMEL

HACI TONU

ZEYNEL ABİDİN SÖNMEZ

YÜKSEL YEŞİLYURT

CÜNEYT TANDOĞAN

MUSA AĞDAŞ

EYÜP AKKURT

AHMET SADULLAH KAYA

HASAN ENGÜL

HALIL TURGUT

DÜZGÜN YILDIZ

AZIZ SÜRÜCÜ

SAKINE KAMALAK

ZAFER ŞAH İ N

HÜSNÜ KAYIHAN

EKREM KURT

MUSTAFA ŞEVİK

SÜLEYMAN EKREM

ELIF TUNCER

ERCAN KOCA

CENGIZ ARGÜÇ

NAZIM BOSTANCI

 

 

İsmini bulabildiğim tüm devrim ve komünizm şehitleri.

 

 

Kaynaklar;

 

 

Şubat Yıldızı

 

 

Kaypakkaya.Net

 

 

Alıntıdır

 

12 Eylül’e tanıklık etmiş ve bir anlamda da mağduriyetini yaşamış şair ve yazarlar, 12 Eylül ile hesaplaşmanın yol ve yöntemlerini değerlendirdi.

12 Eylül faşist darbesinin bu yıl 33. yılı geride kalıyor. Döneme tanıklık etmiş, mağdur edilerek yıllarca cezaevlerinde kalmış olan şair ve yazarlar, ANF’ye yaptıkları değerlendirmede 12 Eylül ile hesaplaşmanın ve 12 Eylül Anayasası’ndan kurtulmanın elzem olduğuna dikkat çekiyor.

Şair, fotoğraf sanatçısı Mehmet Özer, “12 Eylül’le hesaplaşma” adına başlatılan yargılamanın bir orta oyunu olduğunu, toplumun gözlerinin içine baka baka oynandığını belirterek, yargılamayı bu denli daraltmanın gerçekte suçu ve suçluları gizlemek anlamı taşıdığını vurguladı. Devrimci 78’liler Federasyonu’nun suçladığı bin 500 görevli olduğunu ancak hiç birine dava açılmadığını ifade eden Özer, “Ülke darbecilerin, işkencecilerin adlarını onurlandırmak için sokaklara, okullara kirli isimlerini yazmışlar. Darbecilerin yargılanması ülkemizde devrimcilerin güncelleştiği ve artık egemenlerin görmemezlikten gelemeyeceği toplumsal bir talebe dönüşmüştür. Bu soruna sahip çıkmak, yani yargılamak görüntüsü iktidarın gerici yüzünü maskelemeyi amaçlamaktadır” dedi.

‘İSİMLERİ LANETLENEREK SİLİNMELİ’

Darbe düzeninden beslenen bir iktidarın darbecileri yargılamasının ne kadar sahici olabileceğini soran Özer, “Bugünkü yargılamalar ise bir iktidar kavgasında gücü elinde bulunduranlar muhaliflerini tasfiye etmekten başka bir şey değildir. Darbecileri yargılamaları işçilere emekçiler karşı dizginsiz terörünü engellemiyor. Kendi hukukunu bile çiğneyip avukatların savuna hakkını ortadan kaldırabiliyor. Özgürlük ancak benim belirlediğim kadar diyor iktidar, Kürtlerin imhası, Alevilerin Sünnileştirilmesi, dillerin ve dillerin asimile edilmesi hız kesmeden devam ediyor. Darbe düzeni tüm sonuçları ile ortadan kaldırılmalıdır. Kurumları ve yasaları ile. Darbe düzenin işçilerin yoksulların çalışanların sofrasından çalınan her emeği geri verilmelidir. Binlerce faili meçhul cinayetin ve kayıpların failleri açığa çıkarılmalıdır. Kürt halkına karşı yıllardır süren savaşın her komuta kademesi yargılanmalıdır. Darbecilerin tüm mal varlıklarına el konulmalıdır. İsimleri lanetlenerek sokaklardan silinmelidir” diye belirtti.

Her sınıfın kendi anayasasını yaptığını kaydeden Özer, “Bir anayasa herkesin anayasası olmaz. Yeni bir anayasa burjuvazinin güncelleşen ihtiyaçlarını karşılamak için yapılan bir anayasadır. Artık eski biçimde yönetmek ve sürdürmek olanaklı değildir. Yine kendi gerici iktidarını süreklileştirilmesi için yeni bir anayasa çalışması sürüyor. Devrimciler açısından emekçilerin halkların kısaca devletle muhabbeti olmayanların taleplerin toplumsal bir talebe dönüştürülerek göreceli kazanımlar elde edilebilir de. Diğeri kaynaşmış bir toplum arzusudur ki, egemenlerin kendi sınıf şiddetini gizlerken emekçi sınıfların şiddetini ise kontrol etmek amacını taşımaktadır” dedi.

‘FAŞİZMİ SOSYALİZM YARGILAR’

Şair Ahmet Telli, faşizmi ancak sosyalizmin yargılayabileceğini vurgulayarak, “12 Eylül rejiminin devamı olan bu sistem içinde faşizmin yargılanması mümkün değil. Görünürdeki yargılama sistem içi bir tiyatro oyunudur diye düşünüyorum. Talepte bulunmak için eşitlikçi bir hukukun yaşanıyor olması gerekir. Yapılması gerekenler sözünden ben, sosyalistlerin, antifaşistlerin ‘ne yapmalı’ sorusunu kendilerine sormalarını anlıyorum. Böyle olunca solcu değil, devrimci olmanın gerekliliği ortaya çıkıyor” dedi.

“Sivil bir anayasa ancak sivil kafayla gerçekleşebilir” diyen Telli, “Mevcut süreçte sendikaların, partilerin, derneklerin görüşlerinden kaçınarak gerçekleştirilen anayasa toplantıları mecliste dengelere bağlı. Bu denge emekten yana değil. Demokrasi lafları ise havada kalıyor. Bir yandan polisin yetkileri artırılıp, işlenen cinayetlere yasal kılıflar hazırlanırken, anayasa çalışmaları laf-ı güzaftır” ifadelerinde bulundu.

‘KÜRTLERİ VE KOMÜNİSTLER EZİLDİ SİYASAL İSLAM GÜÇLENDİ’

12 Mart ve 12 Eylül dönemlerinde yargılanarak uzun yıllar cezaevlerinde yatan Yazar Şaban İba, 12 Eylül’ün Genelkurmay Başkanı ve kuvvet komutanlarının oluşturduğu 5 kişilik askeri cuntanın yaptığını dile getirerek, “Ancak askeri ve sivil bürokratlardan milletvekillerine, gazetecilerden aydınlara, sanatçılardan sendikacılara, meslek odalarından derneklere kadar birçok kişi ve kurum askeri müdahale sürecine katkıda bulundu. Bu bakımdan işin çok sayıda faili var. Gerçek bir yargılama bütün bu unsurları kapsayarak yapılabilir ki, bu da ancak siyasal ve toplumsal bir yüzleşme ile gerçekleşebilir. Kenan Evren ve Tahsin Şahinkaya’nın yargılanmaları, sembolik olmaktan bile uzak, bir tür ‘yasak savma’ komikliğidir. Ama AKP’den bundan daha fazlasını beklemek safdillik olurdu. Çünkü 27 Mayıs 1960’dan beri yapılan tüm askeri müdahalelerden siyasal İslam güçlenerek çıkmış (somut olarak ANAP 12 Eylül’ün, AKP ise 28 Şubat’ın ürünüdür), tank paletleri altında sadece komünistler ve Kürtler kalmıştır” diye belirtti.

68 kuşağından olduğunu ifade eden İba, 27 Mayıs, 12 Mart, 12 Eylül, 28 Şubat askeri darbelerinin hepsini yaşadığını kaydetti. 1991’de Özal’ın infaz yasasından yararlanarak cezaevinden çıkan İba, “Yüreğimin yarısı aftan yararlandırılmayan Kürt tutsaklarda kalmıştı. Devletin bu çifte standartçı tutumu halen devam ediyor. Binlerce Kürt siyasetçi, gazeteci ve aydını cezaevlerinde özel mahkemelerin uydurma iddianameleriyle cezaevlerinde tutuluyor. 12 Eylülcülerden ciddi bir hesap sorulmalıdır. Devlet ve toplum kendi gerçekleriyle yüzleşmeli, adalet ve eşitlik için 12 Eylül’e bulaşan herkes yaygı önüne çıkarılmalı ve toplumdan özür dilemeye çağrılmalıdır. Bu yaptırımlar ağır aksak ta olsa yürütülmekte olan çözüm süreciyle birlikte ele alınırsa, geçmişin sorgulanması ve siyasal gerçeklerle yüzleşme daha kolay olacaktır” dedi.

‘HALKIN TEMSİLCİLERİNİN OLDUĞU KURUCU MECLİS İLE OLUR’

Üzerinde bazı değişikler yapılmış olmasına karşın askeri darbe hukukuna dayanan 1982 Anayasası’nın özüyle ve ruhuyla varlığını sürdürdüğüne işaret eden İba, şunları kaydetti: “AKP üç dönemdir bu anayasaya dayanarak iktidar oldu. Bu nedenle AKP yeni bir anayasa yapılması veya 1982 anayasanın temel hükümlerinin kaldırılması için ciddi bir girişimde bulunmadı. Yaklaşık 2 yıldan beri çalışmalarını sürdüren parlamentoda grubu bulunan partiler arası Anayasa Uzlaşma Komisyonu ise ortak bir metinde uzlaşabilmiş değil. Dünyada bu kadar uzun zaman faaliyet sürdüren ve hala ortak bir metin ortaya çıkartamayan bir ‘Anayasa Komisyonu’ yoktur. Dört partinin yer aldığı komisyonda iki anlayış hüküm sürüyor. Biri, BDP’nin Türkiye’nin özgür ve demokratik geleceğini amaçlayan devrimci ve demokratik dönüşüm, başka bir ifadeyle ‘yeniden yapılanma’ anlayışı. Diğeri de AKP, CHP ve MHP’nin ortaklaştığı egemen ulus ve devlet geleneğine bağlı statükoculuk anlayışıdır. Nitekim geçen hafta anayasanın temel hükümlerinden biri olan resmi dil konusunda bu üç parti anlaşarak, BDP’yi dışladılar ve böylelikle çözüm sürecini de akamete uğrattılar.

Anayasalar toplumun ilerlemesinin önüne engel olmak için değil, toplumun ilerlemesinin/gelişmesinin önünü açmak için değiştirilir. Toplumsal uzlaşıya dayalı böyle bir anayasanın hazırlanması ise, toplumun bütün kesimlerinin seçilmiş temsilcileriyle oluşan bir ‘Kurucu Meclis’ aracılığıyla olmalıdır.”

’12 EYLÜL DAVASI HESAPLAŞMAMA DAVASIDIR’

12 Eylül’de yıllarca cezaevinde kalan Yazar Hacay Yılmaz, halihazırda devam eden 12 Eylül yargılamasının gerçek anlamda bir yargılama olmadığını belirtti. 12 Eylül darbesinin yalnızca iki genarelle sınırlı olduğu gibi bir komiklik yaşandığını kaydeden Yılmaz, “12 Eylül toplumsal, siyasal ve ekonomik anlamda tarihin en büyük faşist darbesidir. Her alanda bir saldırıdır. Toplumu sermaye, devlet ve emperyalistlerin çıkarları doğrultusunda yeniden dizayn etme politikasıdır. Darbe sonuç olarak da uygulamalarıyla, anayasa ve yasal değişikliklerle bunları yapmıştır. İşçilerin, emekçilerin sendikaları, örgütleri kapatılmış, grev ve toplu sözleşme dahil her türlü haklar yasaklanmış, sermaye için köleler haline getirilmiştir. Daha sonrası da çıkarılan yasalarla bu değişiklik devam ettirilmiştir. Başta Kürt halının dili ve Kürt kelimesi olmak üzere, her türlü demokratik yaşam hakkı, en ağır cezalarla ödünlendirilecek biçimde yasaklanmıştır. Devrimciler, sosyalistler, Kürtler, işçi temsilcileri, aydınlar ve düşünen tüm insanla zindanlar doldurulmuştur. İşkence sistematik sorgulama yöntemi olmuştur. Diyarbakır, Metris ve Mamak zindanları ve tüm zindanlar işkence merkezleri yapılmıştır. İşkencede ölenlerin, gözaltında kaybedilenlerin, sokak infazlarının sayılarları yüzlerle açıklanırken, gerçek sayılar hala bilinmemektedir. Darağaçları ve idamları da asla unutmamak gerekir. Şimdi bu yapılanlar karşısında, şu anda yapılan yargılamanın ve darbeciler için yazılan iddianamenin komik olduğu görülmüyor mu. Yargılama, 12 Eylül darbesinin tüm bu yanlarına dokunmuyor. Bunlarla hesaplaşmıyor. İç ve dış ilişkilerini sorgulamıyor. İşkencecilere dokunmuyor. Sınıfsal yanına, 12 Eylül darbesinin nasıl hazırlandığına girmiyor. Kısacası zaten hesaplaşma amacı taşımadığını her yönüyle göstermeye çalışıyor” dedi.

12 Eylül’ün tüm ilişkilerinin sonuçlarıyla birlikte yargılanmasını ve özür dilenmesini isteyen Yılmaz, “Başta işkenceciler olmak üzere 12 Eylül’ün tüm uygulayıcılarının yargıçlarının, cezaevleri görevlilerinin yargı önüne çıkarılmasını istiyorum. Öncelikle 12 Anayasa olmak üzere, cuntanın tüm yasalarının ortadan kaldırılmasını, cuntanın tüm izlerinin yaşamın her alanından silinmesini istiyorum. Ancak ne var ki, bu gün ülke hala 12 Eylül anayasası ve yasalarıyla yönetiliyor. Bu durum AKP diktatörlüğünün de işine geliyor. Şimdi durum bu haldeyken, 12 Eylül yargılaması göstermelikten öteye geçebilir mi?” diye kaydetti.

‘YENİ ANAYASADA HALKLAR KENDİNİ GÖRMELİ’

Anayasa değişikliği için şu anda yapılan tartışmaların, parlamentoda grubu bulanan partilerin kendi aralarında yaptıkları bir tartışma olduğunu dile getiren Yılmaz, şunları ifade etti: “Bir yanıyla toplumsal muhalefetten uzaktır. Gerçek anlamda bir anayasa tartışması, parlamentonun ötesinde, toplumun bütün kesimlerinin katıldığı, canlı bir tartışma olmalıdır. Kürtler, işçiler, emekçiler, kadınlar, LGBT bireyleri, Aleviler ve tüm ezilenler, bu tartışmaların ve yeni bir anayasa yazımının doğrudan tarafı olmalıdır. Tüm bu kesimlerin kendi talepleriyle katılmadığı bir tartışmanın demokratik bir tartışma olmadığı açıktır. 12 Eylül anayasası toptan ortadan kaldırılmalıdır. Onun yerine sivil ve demokratik bir anayasa yazılmalıdır. Yeni anayasa bir nebze de olsa demokratik olacaksa, ırkçı, faşist ve ötekileştirici tüm öğelerden arındırılarak yazılmalıdır. Türkçülüğe, tektipçiliğe dayalı değişmez maddeler olarak tanımlanan maddeler yeniden yazılacaksa, değişen bir şey olmayacak, 12 Eylül anayasası kalacak demektir. Yeni anayasada başta Kürtler olmak üzere bu ülkede yaşayan tüm milliyetler kendilerini görmelidir. Kürtçe, eğitim ve öğretim dili olarak anayasal hak olarak yazılmalıdır. Halkların kendi temsilcilerini kendilerinin seçeceği öz yönetimler ve özerklik anayasal güvenceye alınmalıdır. Kürt sorununun çözümüne de bu yolla gidilecektir. Kadınlar, farklı inançlar, Aleviler, LGBT bireyleri ve toplumun tüm kesimleri eşit bir şekilde yeni anayasa da yer almalı, bu kesimler haklarıyla anayasada kedilerini görmelidir. İşçilerin, emekçilerin örgütlenme, grev ve toplu sözleşme hakkı anayasal güvence altına alınmalıdır. Düşünce ve ifade özgürlüğü toplantı, yürüyüş özgürlüğü de anayasal teminat altında olmalıdır. Ayrıca, 12 Eylül cunta anayasasında patronlar için bir hak olarak yer alan lokavt yasaklanmalıdır.”

12 EYLÜL’DE İDAM EDİLENLER

 

Adı Soyadı

Tarih

Yer

 

Necdet Adalı (sol görüşlü)

7 Ekim 1980

Ankara

 

Mustafa Pehlivanoğlu (sağ görüşlü)

7 Ekim 1980

Ankara

 

Serdar Soyergin (sol görüşlü)

25 Ekim 1980

Adana

 

Erdal Eren (sol görüşlü)

13 Aralık 1980

Ankara

 

Cevdet Karakaş (sağ görüşlü)

4 Haziran 1981

Elazığ

 

Veysel Güney (sol görüşlü)

10 Haziran 1981

Gaziantep

 

Ahmet Saner (sol görüşlü)

25 Haziran 1981

İstanbul

 

Kadir Tandoğan (sol görüşlü)

25 Haziran 1981

İstanbul

 

Mustafa Özenç (sol görüşlü)

20 Ağustos 1981

Adana

 

İsmet Şahin (sağ görüşlü)

20 Ağustos 1981

İstanbul

 

Seyit Konuk (sol görüşlü)

13 Mart 1982

İzmir

 

İbrahim Ethem Coşkun (sol görüşlü)

13 Mart 1982

İzmir

 

Necati Vardar (sol görüşlü)

13 Mart 1982

İzmir

 

Fikri Arıkan (sağ görüşlü)

27 Mart 1982

Ankara

 

Sabri Altay (adli suçlu)

23 Nisan 1982

Adapazarı

 

Cengiz Baktemur (sağ görüşlü)

30 Nisan 1982

Elazığ

 

Şahabettin Ovalı (adli suçlu)

12 Haziran 1982

Sinop

 

Ednan Kavaklı (adli suçlu)

18 Haziran 1982

Ankara

 

Ali Bülent Orkan (sağ görüşlü)

13 Ağustos 1982

Ankara

 

Veli Acar (adli suçlu)

13 Ağustos 1982

Isparta

 

Eşref Özcan (adli suçlu)

19 Ağustos 1982

Kayseri

 

Halil Fevzi Uyguntürk (adi suçlu)

29 Aralık 1982

Afyon

 

Kazım Ergun (adli suçlu)

29 Aralık 1982

Akşehir

 

Muzaffer Öner (adli suçlu)

29 Aralık 1982

Amasya

 

Adem Özkan (adli suçlu)

13 Ocak 1983

Balıkesir

 

Hüseyin Çaylı (adli suçlu)

13 Ocak 1983

Afyon

 

Osman Demiroğlu (adli suçlu)

13 Ocak 1983

Isparta

 

Ahmet Mehmet Uluğbay (adli suçlu)

22 Ocak 1983

Akşehir

 

Ali Aktaş (siyasi)

23 Ocak 1983

Adana

 

Duran Bircan (adli suçlu)

23 Ocak 1983

Denizli

 

Levon Ekmekçiyan (Asala)

28 Ocak 1983

Ankara

 

Ramazan Yukarıgöz (sol görüşlü)

29 Ocak 1983

İzmit

 

Ömer Yazgan (sol görüşlü)

29 Ocak 1983

İzmit

 

Erdoğan Yazgan (sol görüşlü)

29 Ocak 1983

İzmit

 

Mehmet Kambur (sol görüşlü)

29 Ocak 1983

İzmit

 

Ahmet Kerse (adli suçlu)

30 Ocak 1983

Gaziantep

 

Rıdvan Karaköse (adli suçlu)

5 Şubat 1983

Akşehir

 

Cavit Karaköse (adli suçlu)

5 Şubat 1983

Akşehir

 

Süleyman Karaköse (adli suçlu)

5 Şubat 1983

Akşehir

 

Fatih Laçinligil (adli suçlu)

24 Şubat 1983

Keşan

 

Faik Görünmez (adli suçlu)

24 Şubat 1983

Kilis

 

Mustafa Başaran (adli suçlu)

30 Mart 1983

Edirne

 

Hüseyin Üye (adli suçlu)

30 Mart 1983

Nazilli

 

Şener Yiğit (adli suçlu)

20 Nisan 1983

Isparta

 

Cafer Aksu Altıntaş (adli suçlu)

20 Nisan 1983

Ordu

 

Abdülaziz Kılıç (adli suçlu)

26 Mayıs 1983

Edirne

 

Halil Esendağ (sağ görüşlü)

5 Haziran 1983

İzmir

 

Selçuk Duracık (sağ görüşlü)

5 Haziran 1983

İzmir

 

İlyas Has (sol görüşlü)

6 Ekim 1984

İzmir

 

Hıdır Aslan (sol görüşlü)

24 Ekim 1984

İzmir…

DİYARBAKIR CEZAEVİ DİRENİŞİ VE İŞKENCELER

 

 

 

 

12 Eylül darbesinden hemen sonra Diyarbakir Askeri Cezaevi evi iskence merkezi haline getirilmeye çalisildi.1980 Kasiminda iç güvenlik amirligine atanan Mevlut Akkoyuncu adli “Gestapo” sayimlarda tutuklularin tek siraya geçmesini , hazirol vaziyette ayakta beklemelerini , yemek duasi okumalarini dayatti.

Uymayanlari dövecegini söyledi.Copunu gösterip “bu köstegim”, kalin zincirini gösterip bu da benim tespihim derdi.Ardindan tutuklularin saç ve biyiklarini kesmelerini istedi.Yeni tutuklanan kisilere sistemli iskenceler yapar, geceleri koridorlarda iskence gören insanlarin seslerini aldigi teyp bantlarini dinlettirerek uyumalarini engeller, karsi çikanlari da döverek hücreye alirdi.

*2 Ocak 1981’de toplu açlik grevine basladilar 8 ve 12 gün süren açlik

açlik grevinin kirilmasi için 7. Kolordudan getirilen inzibatlar iskence yaptilar.Direnenler hücrelere alindi.Kogustakiler teslim olmaya zorlandi.24 Subat 1981 tarihine kadar sürdü.Gestapo bu asamada görevini Esat Oktay Yildiran’a devretti.

Kogusta kalanlar kurallari kabul ettiler.(dua okuma,istiklal marsi, askeri yürüyüs, mars esliginde yürüyüs, sayimda tek sira, koguusa giren askerlere ayaga kalkma vs…) .Sonra tecrite yönelindi.

500-600 direnisçi hiç bir dayatmaya uymuyordu.Hücre salonlarina iskence tezgahi kuruldu.35.Kogus olarak bilinen hücre bölümünün salonunda kurulan iskence tezgahlari sabah saat 0.05’te çalismaya basliyor.Aksam 17.00’de paydos ediliyordu.

Ve iskence dayatiliyordu.

37.Kogus olarak abilinen hücre bölümlerinde kalann tutuklular “dayak düzeni al ” denildiginde ellerini ve ayaklarini hücre parmaklliklarindan disariya çikarttiklari için günün 24 saatinde gardiyanlar istedikleri kadar tutukluyu jop ve kalaslarla iskenceye tabi tutuluyorlardi.

*4 Mart 1981 günü Kemal Pir ve Hayri Durmus önderliginde bir gurup tutuklu Ölüm Orucuna basladi.23.günde 37.kogus olarak bilinen tecritte kalan 110 direnisçi 35.kogusa getirildi.30.gününde Ali Erek mide kanamasindan öldü.

43 gün süren Ölüm Orucundan sonra Esat Oktay “tüm uygulamalardar vazgeçerim ” sizde kogusa girince ayaga kalkin sözü üzerine Açlik Grevi birakildi.

35.Kogustakiler 26 Mayis 1981 ‘e kadar kurallara uymamak için direndiler.Sonra onlarda kurallara uydular.

Tüm koguslarda terör estirildi.Yasam cehenneme çevrildi.Her an iskenceydi.Artik Cezaevi bir korku tüneliydi.Rahat/Hazirol, Komutanim , Sayim nizami, ön ilikleme, tekmil getirme, ranza alti ol, künye okuma, uuygulanir, her sayimda tutuklular kalaslarla mutlaka dövülürdü.Domaltilarak kiçlarina el feneri ile bakilir, bileklere kelepçe kollara zincir vurulur.Baslar sürekle egik tutulmaliydi.Mahkemelere cenaze arabalariyla götürülür “araba iskencesi” yapilirdi.Tutuklular arabinin içinde mahkemeye kadar coplanir, durusmada baslar dik, gözler karsida , eller dizlerde , saga sola bakmadan , tuvalet , su, yemek ihtiyaci karsilanmadan oturulur.

Kogusta her gür tek siraya dizilirler, kogus sorumlusu eline kitap alir ve avazi çiktigi kadar yüksek sesele tane tane okurdu.Digerleri onu taklit ederdi.Bu dünyanin en ilginç kitap okuma yöntemi saatlerce sürerdi.Sesi kisilan tutuklular bagirtilmak için bayilincaya kadar iskence yapilir, Ister iuyi ister kötü okusun dayak her zaman atilirdi.Havalandirmaya tekmil ve kisa künye okunarak çikilirdi.Rahat/hazirol komutuyla yürünür, dizler karin bosluguna çekilmek suretiyle kollar sallanarak gögüs disariya firlatilmak zorundaydi.

Saatlerce mars esliginde yapilan bu yürüyüslerden sonra tutuklular yerlerde sürünür, üst-üste bindirilir, 5-10 dakika falakaya yatirilir ya da eline 30-40 cop vurulur.”Kocatepe , kule”ve onlarca iskence yönteminden geçilerek kogusa alinirlar.

Gece saat yediden sonra tutukulu sirtüstü hiç kipirdamadan yatmak tuvalete gitmemek zorundadir.Her koggusta en az iki en fazla 5 kisi nöbet tutmak zorundadir..Nöbetinde saga-sola bakan , nizami yürümeyen mazgal açildiginda bagirarak tekmil vermeyenn nöbetçiler iskenceye tabii tutuldular.

Hasta tutuklular dövülerek revire götürülür ve getirilirdi.Hastaneye sevk edilmeyenler numara yaaptiklari gerekçesiyle dövülür sevk edilenler ise büyük iskencelere maruz kalirlardi.Tekmille yatirilir , tekmille kaldirilirlarDiyarbakir cezaevinde iskenceye katlanarak bir kaç yasamak mümkündür.Fakat hastanede yapilanlara dayanan büyük kahraman olarak görülürdü..

Aramalar sürekli kantin ve esyalarin dagitildigi günlerde yapilir, bütün yiyecekler,giyecekler, yataklarin içindeki bezlerle birbirine karistirilir , tutuklularin koltuk altlari ve etek killari gazli çakmakla yakilir.

Hamamda bir iskencedir.Askeri yürüyüs ve marsla götürülür.Üzerlerine tazyikli su fiskirtilir.Çiplak vücutlarina coplarla vurulur.Koridorlara alinir ve “yere yat-sürün “komutu verilir.Sirtüstü , çiplak vaziyette kogusa kadar süründürülerek tam olarak tekrar kirlendiklerinde banyo biter

Yasamin her yani iskence doludur.

Resmi Kayitlara göre 1983 yilinin Eylül ayina kadar Diyarbakir 5 Nolu da çesitli nedenlerle ölen ve öldürülenler sunlardir.Bu liste cezaevinde ölenlerle ilgili Skynt.Askeri Savciliginin 1983 yilinin Eylül ayina kadar yayinlanan listesi )

1-Selahattin Kunduz (17.6.1981)

2-Abdurrahman Çeçen (27.4.1981)

3-M.Ali Eraslan (9.6.1982)

4-Önder Demirok (8.3.1980)

5-Mazlum Dogan (15.4.1982)

6-Mehmet Emin Akpinar (25.1.1983)

7-Aziz Özbay ( 23.0.1982)

8-Ferhat Kutay (25.7.1982)

9-Esref Anyik (25.7.1982)

10-Mahmut Zengin (25.7.1982)

11-Kemal Pir (7.9.1982)

12-Ali Çiçek (17.9.1982)

13-Akif Yilmaz (15.09.1982)

14-Necmi Öner (25.7.1982)

15-M.Hayri Durmus (12.9.1982)

16-Bedii Tan (14.7.1982)

17-Ali Erek (20.4.1981)

18-Aziz Büyükerkaç(22.12.1982)

19-Medet Özbadem (20.5.1983)

20-Ali Saribal (1982)

21-Ibis Uras (1982)

22-Ramazan Yayan (1983)

23-Cemal Kiliç (23.2.1982)

24-Kenan Çiftçi (1983)

25-Seyfettin Sak (1983)

26-Selahattin Kurutar (1983)

Ocak 1984’te iskence ve baskilara karsi yapilan direnis esnasinda ölenlerin bazilari ve ölüm nedenleri

1-Necmettin Büyükkaya : 23 Ocak 1984 ‘te 24.kogusa yapilan baskin sirasinda aldigi darbeler sonucu durumu agirlasarak hastaneye kaldirildi ve hastanede öldü.24.kogusa yapilan basikn sirasinda onun dövülerek öldürüldügüne her kes tanik olmasina ragmen açilan davada kovusturmaya yer olmadigi karari esini itirazi sonucu Diyarbakir Askeri mahkemesine gönderildi. Durusmasiz toplantida 3.9.1987 tarihinde Diyarbakir Askeri mahkemesi karari onayladi.

2-Remzi Aytürk : Necmettin Büyükkaya ile ayni kogusta idi.Büyükkaya’nin ölümünden çok etkilenmisti.Kendisini asmak suretiyle yasamina son verdi.

3-Cemal Arat : Cezaevindeki baskilari protesto etmek için basladigi Ölüm Orucunda idarenin baski ve iskencesi sonucu öldürüldü.

4-Orhan Keskin : Cemal Arat ile birlekte 35.kogusta ayni nedenlerle öldü.

5-Yilmaz Demir : Ocak 1984’te 10kogusa yapilan baskinla yaralandi.Daha sonra bütün kogugslara baskinlar sürdürülünce bu durumu protesto etmek için kendisini asti.

6-Suphi Çevirici : 29.Kogustayken itirafa zorlanip televizyona çikarilarak teshir edildi.Durumu protesto etmek için kendisini asti.

7-Ismet Karak : Iskenceyle , direnis esnasinda öldü.

8-Hüseyin Yüce: Mayis 1984 yilinda öldü.Bundan önce Ocak 1984’te gardiyanlarin kogusa toplu saldirisi ile kafasindan darbe yemisti.Tedavi edilmemesini pprotesto etmek için kendisini asti.

1 Eylül 1983 tarihine kadar geçen süre içinde ve Ocak 1984 sonucu Diyarbakir 2 Nolu Özel Askeri Cezaevinde sakat kalanlardan bazilari sunlar;

1-Mustafa Karasu; 1981 yilinda girdigi ölüm orucu sonucunda kolu sakatlik geçirdi.

2-Cemal Miran ; 1984 Ocak’ta Ölüm Orucu sonucunda felç oldu ve konusma güçlügü ile karsi karsiya kaldi.

3-Nebi Sahin : Kaldigi 31.kogusta Aralik 1982’de yapilan iskence sonucu çenesi kirildi.

4-Nazif Kaleli : 1982’de iskence sonucu sirtindan , omurgasinin zedelenmesi ile sakat kaldi.

5-Dervis Çelik : Subat 1982’de bir saldiri sonucunda kalçasi kirildi.Tedavi edilemediginden sakat kaldi.

6-Burhan Akdag : Mart 1982’de yere dökülen yemegi yalamayi red ettigi için çdövülerek çenesi kirildi.

7-Ramazan Dora: Iskence darbeleri sonucu kaburgalari kirildi.

8-Ahmet Yilmazer . 1982 yili iskence sonucu kaburgalari kirildi.

9-M.Bozan Aslan ; 1981 ‘de kalaslarla yapilan falaka sonucu felç oldu.

10-A.Kadir Denli : 1981 ‘de falaka sonucu felç oldu.

11-Fuat Çagun : 1982 ‘de cezaevi kosullarini protesto etmek için girdigi ölüm orucu sonucunda yatalak kaldi.

12-Müslüm Elma : Ocak 1984 ölüm orucu sonucunda sakat kaldi

13-Recep Marasli : Ocak 1984 ‘te girdigi ölüm orucundan sonra sakat kaldi.

14-Hamit Kankiliç : 1984 Ocak ayinraki direnis esnasindaki ölüm orucunun bitiminde sakat kaldi.

15-Edip Polat : 1982 ‘de atilan dayaklar sonucu kulaklarindan sagirlik geçirdi.

Yukarida adi geçenlerin disinde küçük , büyük sakaktlik geçiren yüzlerce tutuklu ve hükümlü bulunmaktadir.Bunlari tamamen tespit etmek mümkün olmümüktadir.Bir çok kisinin sakatligi açiga çikarilamamaktadir.Bir çogu tahliye olduktan sonra gördügü iskenceler sonucu ölmüstür.Bunlardan A.Ihsan Ekinci tahliye olduktan bir yil sonra hastalanmis ve kurtarilamamistir.

“Edip Polat Diyarbakir Gerçegi , Basak Yayinlari ”
DIYARBAKIR CEZAEVI IÇIN NE DEDILER ;

“Türkiyenin baska bir cezaevinde böyle bir iskence sisteminin uygulandigini zannetmiyorum.Diyarbakir’da gerek bana , gerek bütün tutuklulara yapilan iskenceleri eksiksiz bir ifadeyle anlatabilmek mümkün degil…”

Eski Tutuklu Nurettin Yilmaz

Anavatan Partisi Mardin Milletvekili

” 8 yildan beri Diyarbakir Sikiyönetim Mahkemelerinde dava takip ediyoruz.Özellikle 1981-1984 yillari arasinda savunmanin güçlüklerini anlatmak , haftalari hatta aylari alir.Öyle olaylarla karsilastim kki , saniklarin yüzü gözü sis, kan, revan içinde yargi önüne çikarildi..”

Mustafa Özer

Avukat

“…Ben emir kuluyum.Genel olarak istenileni yaptim.Emir iste,emir kuluyuz..Bir askerliktir, olmustur.Emir kuluyuz,yapmisiz..”

“Gestapo” Adnan Gündüz Iskenceyle adam öldürmek suçundan hükümlü eski Gardiyan”

 

Devrimci 78’liler Federasyonu, Kenan Evren ve Tahsin Şahinkaya’nın yargılandığı 12 Eylül davasına gönderilen belgeler ışığında işkence dosyalarında adı geçen 1.650 kamu görevlisinin isminin bulunduğu “12 Eylül işkencecilerinin listesini” açıkladı.

Devrimci 78’liler Federasyonu, başta Genelkurmay Başkanlığı’ndan gelen belgeler olmak üzere, 12 Eylül davası kapsamında mahkemeye gönderilen tüm dosyaları inceleyerek işkence dosyalarında adı geçen 1.650 kamu görevlisinin isminin bulunduğu “12 Eylül işkencecilerinin listesini” açıkladı

 

Devrimci 78’liler Federasyonu, Ankara 12. Ağır Ceza Mahkemesi’nde süren 12 Eylül davası kapsamında mahkemeye gönderilen belgelerden  yaptıkları araştırma sonucu, hakkında daha önce dava açılıp mahkum olan, beraat eden veya soruşturması takipsizlikle sonuçlanan isimlerin tamamını bir listede birleştirdi. 521 kamu görevlisinin ismi “soruşturulması gereken isimler” listesine konuldu. Federasyon ayrıca, mağdur anlatımlarından ve suç duyurularından yola çıkarak, 1. 029 isim daha belirledi. Böylece savcılıklara bildirilmek üzere hazırlanan 1.650 kişilik bir liste ortaya çıktı. Federasyon dün Mülkiyeliler Birliği’nde yaptığı basın açıklamasıyla bugün halen görevde olan emniyet müdürü, infaz koruma memurları ve jandarma görevlilerinin de bulunduğu isimleri açıkladı.

 

Devrimci 78’liler Federasyonu tarafından yapılan açıklamada “12 Eylül döneminde ülkenin her karakolu, her cezaevi, her emniyeti, her askeri üssü hatta her köyü, her kasabası dağı, taşı yani ülkenin her köşesi işkence merkezine dönüştürüldü. Buralardan yükselen çığlıkları kimseler duymadı. Duyanlar da kulaklarını kapadılar. İşkence görenlerden şikâyetçi olanların ısrarlı çabaları ile gördüğü işkenceleri tutanaklara geçirtebilenler tarihe not düştüler. Şimdi biz “GİZLİ”,”İVEDİ””KİŞİYE ÖZEL” ibareli, “okunduktan sonra imhası takdirinize arz” dipnotlu o notları paylaşıyoruz.” denildi.

 

KENAN EVREN BİRİNCİ SIRADA

Federasyon tarafından hazırlanan 3 ayrı listede toplam 1656 kişinin adı yer alıyor. Listede, emniyet müdürlüklerinde görevli olan kamu görevlilerinin, Diyarbakır, Mamak, Metris ve Amasya cezaevlerindeki kamu görevlilerinin, sıkıyönetim komutanlıkları savcı, hakim ve mahkeme üyelerinin, sağlık raporu vermeyen ya da yanlış sağlık raporu veren doktorların, üniversitelerdeki öğretim görevlilerinin, itirafçıların isimleri yer alıyor. “12 Eylül işkencecilerinin listesinin” ilk sırasında 12 Eylül darbesinin mimarları Kenan Evren ve Tahsin Şahinkaya ile hayatta olmayan dönemin kuvvet komutanları var.

Listede Prof. Dr. Turan İtil, Prof. Dr. Ayhan Songar’ın ismine yer verildi. Prof. İtil için “12 Eylül’ün Mengelesi” yakıştırmaları yapılmıştı. Prof. Songar’ın ise Bursa’daki bir kongrede söylediği “Solcular genetik olarak suçludur” sözleri tepki çekmişti.

 

Prof. Dr. Adnan Öztürel, Prof. Dr. İbrahim Tunalı, Dr. Cahit Zentürk’ün isimlerinin ise Mehmet Ali Kılıç’ın işkenceyle öldürülmesi konusunda Kılıç’ın aleyhine sahte rapor yazdıkları iddiasıyla listeye girdi. Hasan Hakkı Erdoğan’ın işkenceyle öldürülmesine ilişkin sahte rapor yazdıkları iddia edilen Prof. Dr. Sevim Büyükdevrim, Dr. Nevres Kaylan, Sacide Erdem de listedeki doktorlar arasında yer aldı.

 

“Teröristlerin Rehabilitasyonu Sempozyumu”na katılan YÖK eski Başkanı İhsan Doğramacı, Sıkıyönetim eski Komutanı ve ANAP Milletvekili Recep Ergun, Emniyet Genel Müdürü ve DYP eski Ankarara Milletvekili Saffet Arıkan Bedük, Atilla Yayla, eski bakanlardan Bülent Akarcalı ve Adli Sicil ve İstatistik eski Genel Müdürü Mustafa Tören Yücel de “işkenceci” olarak nitelendirildi.

 

117 MECLİS ÜYESİ

Listede, 1982 Anayasası’nı hazırlayan ve “devrimcilerin idamlarını onaylayan” Danışma Meclis Üyelerinin isimleri de yer aldı. 117 kişilik listeden dikkat çeken isimlerden bazıları şöyle: Eski bakanlar Bekir Sami Daçe, eski milletvekili DYP’li Turhan Güven, 12 Eylül Anayasası’nın hazırlayan ekibin başındaki isim olan Prof. Dr. Orhan Aldıkaçtı, eski ANAP milletvekili Şadan Tuzcu, ve dönemin Danıştay Savcısı CHP’li Kamer Genç.

 

500 İSİM SAVCININ ELİNDE

Federasyon, 12 Eylül döneminde yapılan işkencelerle ilgili yürütülen soruşturma kapsamında, savcılığa şikayetçi oldukları dönemin sıkıyönetim ve ordu komutanları, valileri, emniyet müdürleri ve MİT görevlilerinin listesini vermişti.

 

İŞKENCECİLER KORUNUYOR

Devrimci 78’liler Federasyonu, tarafından yapılan açıklamada  12 Eylül darbesinde görev yapmış işkencecilerden olan Celalattin Cerrah, Abdulkadir Aksu, Nejdet Menzil, Hanefi Avcı, Mehmet Ağar ve Levent Ersöz gibi birçok ismin devletin üst mecrilerinde görev yaptığına dikkat çekildi.  İşkencecilerin ödüllendirdiğini hatırlatan federasyon üyeleri ödüllendirmeye bugün de devam edildiğini ifade etti. Bir dönemin İstanbul Emniyet Müdürü olan şimdi ise Osmaniye Valiliği görevini yürüten Celalattin Cerrah, yine bir dönem İçişleri Bakanlığı yapan şimdi AKP Genel Başkan Yardımcısı olan Abdulkadir Aksu bu isimlerden birkaçı.

 

‘ÇİLE MEKTUPLARI’

Federasyon, ayrıca “Çile Mektupları” adı altında bir araya getirdiği, çocuklarının izini bulmak, yaşadığından emin olmak, cezaevinde görüş yapmak amacıyla yetkili mercilere başvuran, mektupları ve dilekçeleri, ailelerin yazdıkları mektupları kitaplaştımak için hazırlık yapıyor.

 

EmekDunyasi.Net/Ajanslar

Bülent AKARCALI

Prof. Dr. Aydın YALÇIN : ”Yeni Forum” Dergisinde devrimcilere karşı ideolojik savaş yürüten ve ”itirafçı” hainlerin hamiliğine soyunan CIA ajanı. Kasım 1987’de ABD’de düzenlenen ”Terörizme Karşı Hukuki Önlemler Semineri”ne de katıldı.

Prof. Dr. Fethi ÇELİKBAŞ

Doç. Dr. Güner OMAY

Prof. Dr. İhsan DOĞRAMACI : YÖK Başkanı

Dr. Mehmet URAL

Doç. Dr. Mustafa ERKAL

Dr. Mustafa Tören YÜCEL

Recep ERGUN : Sıkıyönetim eski Komutanı ve ANAP milletvekili.

Saffet Arıkan BEDÜK : Emniyet Genel Müdürü, Ankara Valisi.

Prof. Dr. Şemsi GÖK : İşkencecileri koruyan rapor hazırlayan doktor.

Prof.Dr.Sulhi Dönmezer : Faşist ceza yasalarının hazırlayıcılarından.

Prof. Dr. Turan İTİL

Prof. Dr. Ayhan SONGAR : Turan İTİL ile birlikte cuntanın başından itibaren devrimci tutsaklar üzerinde anket yapılmasında ve birtakım -menşei belirsiz- ilaçların araştırılmasında çalışan bu iki faşist işkenceci sadist, Türkiye’nin MENGELE’leri olarak ün yaptılar. CIA ajanı Paul HANZE’nin de güvenini kazanmış iki CIA ajanıdırlar.

Atilla YAYLA

Hüseyin TURGUT

Orhan ERGÜDER

Cahit ÖZDİKİŞ

Hüseyin AĞCA

Oktay ÖGEL

R- Halk Düşmanı ”İtirafçı” Hainlerden Bazıları

Siyasal tutsakları teslim almak için yüzlerce yolu deneyen faşist cuntanın infaz yasasında yaptığı değişikliklerden ve Pişmanlık Yasasından yararlanarak dışarı çıkmak için devrimciler aleyhine kampanyalara ortak olan ”itirafçı” hainlerden bir kısmı, karşı-devrim cephesine yaptıkları bu hizmetin ödülü olarak tahliye oldular. Geride bıraktıkları polis ve savcılık senaryolarıyla binlerce devrimcinin ağır cezalar almasına yol açacak olan bu halk düşmanları, oligarşi ile pazarlıklarının bedelini çok ağır ödeyeceklerdir.

”İtirafçı” hainlerin kimlikleri ve yüzleri devlet tarafından değiştirilse bile bu onların halkın vereceği gerçek hükümden kaçmaları için yeterli olmayacaktır.

Hiçbir halk düşmanı cezasız kalmamıştır, kalmayacaktır.

Şemsi ÖZKAN

Şaban TAŞÇI

Vecdi TAPŞIN

Kamuran öZCAN

Metin BUDAK

Gencay AYDEMİR

Erol DEĞİRMENCİ

Ali GÜNDÜZ

Hıdır AKBALIK

Abdülkadir AYGEN

Ali AKTAŞ

Halef ÇARPER

Yıldırım MERKİT

Tevfik SAFRAN

Erdinç YEŞİLBAĞ

Saleh ODABAŞI

Hacı Ramazan IŞIK

Erdoğan ÖZBEK

Fermani öZTÜRK

Turabi KAÇAR

Rüstem öZTÜRK

Halil KAYA

İsmail AYAR

Hüseyin KUNTER

Mehmet ALTINTAŞ

Adem DEMİRCİ

Adil öZBEK

Aksut POLAT

Yusuf ATASOY

Orhan öZAY

Aslan TöNER

Necdet ATILGAN

Şahin DÖNMEZ

Yılmaz KURNAZ

Bahtiyar AYTEKİN: Metris idaresinin muhbiri.

S- 12 Eylül’ün Halk Düşmanı Politikalarında Aktif Rol Alan Diğer Bazı Öne Çıkan İsimler

12 Eylül faşist cuntası ”sağa da, sola da karşıyız” demagojisi ile işbaşına gelip, bu demagojiye inandırıcılık kazandırmak ve halk kesimlerini buna inandırmak için MHP’li faşistlere de göstermelik bir tavır aldı. Ancak gerçekte, faşist cunta, birkaç faşist çapulcu dışında tüm faşist kadroları devlet kademelerinde istihdam etti ve en büyük desteği de onlardan gördü. Faşist militanlar cuntanın uygulamalarına kendi deneyimlerini de katarak halk üzerindeki baskı, işkence ve terörün en koyusunu Türkiye halklarına yaşattılar.

Binlerce faşist kadro içinden, uygulamalarıyla öne çıkan kimilerinin adını ”Suç Dosyası”nın önceki bölümlerinde kategorilere ayırarak saydık. Bunların dışında daha binlerce faşist kadro ve işkenceci henüz ortaya çıkarılamamıştır.

Emin PAKSÜT : EVREN’in danışmanlarından

Coşkun KIRCA : 12 Eylül’ün ilk bildirisini ve anayasa taslağını hazırlayanlardan

Turgut SUNALP : MDP Genel Başkanı. 12 Mart Ziverbey Köşkü’ndeki suçlarına yenilerini ekledi.

Prof. Suat BİLGE : Cumhurbaşkanlığı danışmanı

Yıldırım AKTÜRK : DPT Müsteşarı

Kutlu SAVAŞ : Başbakanlık Teftiş Kurulu Başkanı

Semih GÜNVER : Türkiye’nin Avrupa Konseyi’ndeki büyükelçisi

Kamuran GÜRÜN : Dışişleri Bakanlığı eski müsteşarı

Rahmi GÜMRÜKÇÜOĞLU :Londra büyükelçisi

Hüseyin ÜZMEZ : SSYB özel müşaviri

Nevzat YALÇINTAŞ : Aydınlar Ocağı faşist üyelerinden

İbrahim KAFESOĞLU : Aydınlar Ocağı’nın eski başkanı

Süleyman YALÇIN : Aydınlar Ocağı’nın eski başkanı

Muharrem ERGİN : Aydınlar Ocağı’nın ikinci başkanı

Nihat Sami BANARLI : Aydınlar Ocağı’nın üyesi

Tahsin BANGUOĞLU : Aydınlar Ocağı’nın üyesi

İsmai DAYI : Aydınlar Ocağı’nın üyesi. Tek tip öğrenci yasası hazırlayan ANAP milletvekili

Muhsin YAZICIOĞLU : MHP’nin ileri gelen faşist militanlarından, Sosyal Güvenlik ve Eğitim Vakfı Başkanı

Tahir AKTAŞ : Eminönü Belediye Başkanı

Eyüp ALP : Türk Kültür Cemiyeti Başkanı

Mehmet Ali KARADENİZ : Faşist, Orman Genel Müdürü

Alb. Erberk İMAM : 1983 Sendikalar Yasasını hazırlayan komisyonun sözcüsü

Talat SARGIN : Aynı tarihli Sendikalar Yasasını hazırlayan komisyonda bakanlık -Çalışma Bakanlığı- temsilcisi.

Av. Bedri Doğan KURTULUŞ : İşkence savunucusu faşist avukat

Ahmet Yüksel öZEMRE : Türk Atom Enerjisi Kurumu Başkanı. Radyasyon kanusunda kamuoyunda yalan açıklamalar yaparak halkın sağlığını hiçe sayan A.Y.öZEMRE bilim adamı değil, tekellerin uşağıdır.

Muammer TAYLAK : Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Basın Müşaviri

Galip ERDEM : Merzifon Yağ Sanayi yönetim kurulu üyesi

Emin ÜÇOK : Şeker Sigorta Denetçisi. Eski MHP idare kurulu üyesi

Alb. Necdet BÜYÜKYÜKSEL :MGK Genel Sekreterliği Müracaat ve Şikayet İnceleme Dairesi Başkanı

Tekin ERER : Yeni Orkun Dergisinin faşist eleman larından

Dr. Fethi TEVETOĞLU : Yeni Orkun dergisinin faşist elemanı

Altan DELİORMAN : ” ” ” ” ”

Reha Oğuz TÜRKKAN : ” ” ” ” ”

N. Yıldırım GENÇOSMANOĞLU : ” ” ” ” ”

İsmet TÜMTÜRK : ” ” ” ” ”

Tunca TOSKAY : TRT eski Genel Müdürü

Emin BİLGİÇ : Kültür Bakanlığı Temsilcisi

Kemal BAĞLUM : Milli Savunma Bakanlığı Basın Müş.

Doğan KASAROĞLU : TRT eski Genel Müdürü

Macit AKMAN : ” ” ” ”

Servet BİLGİ : PTT Genel Müdürü

Naci VARLIK : YHK Başkanı, işçi düşmanı

Nuri EREN : Yabancı Sermaye Derneği Başkanı, emekli büyükelçi, Musul-Kerkük’ün işgali senaryolarının da yazarı.

Süleyman öNDER : Cuntanın atadığı Ankara Belediye Başkanı

Abdullah TIRTIL : Cuntanın atadığı İstanbul Belediye Başkanı

T- 12 Eylül Döneminin Gerici-Faşist ”Eğitimci”leri

Gerek liselerde, gerekse üniversitelerde faşist eğitimin gönüllü uygulayıcıları olarak öğrenci gençliğe baskı uygulayan, faşist kadrolaşmaya hizmet eden; YÖK Yasasını öğrenciler üzerinde terör estirmede bir araç olarak kullanan; demokratikliğin ve özerkliğin kırıntılarından bile söz edilemez düzeyde okulları kışlaya çeviren; onbinlerce öğrencinin -sudan bahanelerle- okulundan atılmasında aktif rol alan; devrimciler aleyhine propaganda yürüten yüzlerce öğretim üyesi ve faşist-gerici öğretmenden hesap sorulacaktır. Genç beyinleri çağdışı düşüncelerle, yalanlarla, demagoji ile dolduranlar yaptıklarının hesabını vereceklerdir.

İhsan DOĞRAMACI : YÖK Başkanı

Cem’i DEMİROĞLU : İ.Ü. Rektörü

Necdet SERİN : A.Ü. ”

Kemal KAFALI : İTÜ Rektörü

Güney DEVREZ : A.Ü.SBF Dekan Yardımcısı

Bülent KİRMEN : A.Ü.SBF Sekreteri

Erdoğan DURU : H.Ü.Yurt Kaf. Kantin Müdürü ve H.Ü.Sek. yardımcısı

Nihat BAYŞUĞ : Van 100. Yıl Ü. Rektörü

Salih MERCAN : Van Eğ. Yük. Okulu Müdürü

Uygur TAZEBEY : Gazi Ü. Öğretim görevlisi ve MİT üyesi

İsmail PİRİM : Erzurum Ü. Öğretim görevlisi

Prof. Dr. Osman OKKA : Gazi Ü. Turizm Ticaret Bölümü Başkanı

Yüksel GENÇAL : Erzurum Ü.Öğretim Görevlisi

Saffet TOPRAKBAŞ : Keçiören Çevre Sağ. Mes. Lis. Müdürü

Mehmet AĞAROĞLU : Keçiören Çevre Sağ.Mes.Lis.Sos. Öğrt.

Prof. Mustafa KAFALI : Faşist ideologlardan

Prof. Şakir AKÇA : TÜRKEŞ’e ”Başbuğum” diye başlayan mektup yazan faşist

Nihat BALKIR : Bursa Uludağ Üniversitesi Rektörü

 

 

5, �”J;t�� �� t: 1em; font-family: arial, helvetica, sans-serif;”>Reha Oğuz TÜRKKAN : ” ” ” ” ”

 

N. Yıldırım GENÇOSMANOĞLU : ” ” ” ” ”

İsmet TÜMTÜRK : ” ” ” ” ”

Tunca TOSKAY : TRT eski Genel Müdürü

Emin BİLGİÇ : Kültür Bakanlığı Temsilcisi

Kemal BAĞLUM : Milli Savunma Bakanlığı Basın Müş.

Doğan KASAROĞLU : TRT eski Genel Müdürü

Macit AKMAN : ” ” ” ”

Servet BİLGİ : PTT Genel Müdürü

Naci VARLIK : YHK Başkanı, işçi düşmanı

Nuri EREN : Yabancı Sermaye Derneği Başkanı, emekli büyükelçi, Musul-Kerkük’ün işgali senaryolarının da yazarı.

Süleyman öNDER : Cuntanın atadığı Ankara Belediye Başkanı

Abdullah TIRTIL : Cuntanın atadığı İstanbul Belediye Başkanı

T- 12 Eylül Döneminin Gerici-Faşist ”Eğitimci”leri

Gerek liselerde, gerekse üniversitelerde faşist eğitimin gönüllü uygulayıcıları olarak öğrenci gençliğe baskı uygulayan, faşist kadrolaşmaya hizmet eden; YÖK Yasasını öğrenciler üzerinde terör estirmede bir araç olarak kullanan; demokratikliğin ve özerkliğin kırıntılarından bile söz edilemez düzeyde okulları kışlaya çeviren; onbinlerce öğrencinin -sudan bahanelerle- okulundan atılmasında aktif rol alan; devrimciler aleyhine propaganda yürüten yüzlerce öğretim üyesi ve faşist-gerici öğretmenden hesap sorulacaktır. Genç beyinleri çağdışı düşüncelerle, yalanlarla, demagoji ile dolduranlar yaptıklarının hesabını vereceklerdir.

İhsan DOĞRAMACI : YÖK Başkanı

Cem’i DEMİROĞLU : İ.Ü. Rektörü

Necdet SERİN : A.Ü. ”

Kemal KAFALI : İTÜ Rektörü

Güney DEVREZ : A.Ü.SBF Dekan Yardımcısı

Bülent KİRMEN : A.Ü.SBF Sekreteri

Erdoğan DURU : H.Ü.Yurt Kaf. Kantin Müdürü ve H.Ü.Sek. yardımcısı

Nihat BAYŞUĞ : Van 100. Yıl Ü. Rektörü

Salih MERCAN : Van Eğ. Yük. Okulu Müdürü

Uygur TAZEBEY : Gazi Ü. Öğretim görevlisi ve MİT üyesi

İsmail PİRİM : Erzurum Ü. Öğretim görevlisi

Prof. Dr. Osman OKKA : Gazi Ü. Turizm Ticaret Bölümü Başkanı

Yüksel GENÇAL : Erzurum Ü.Öğretim Görevlisi

Saffet TOPRAKBAŞ : Keçiören Çevre Sağ. Mes. Lis. Müdürü

Mehmet AĞAROĞLU : Keçiören Çevre Sağ.Mes.Lis.Sos. Öğrt.

Prof. Mustafa KAFALI : Faşist ideologlardan

Prof. Şakir AKÇA : TÜRKEŞ’e ”Başbuğum” diye başlayan mektup yazan faşist

Nihat BALKIR : Bursa Uludağ Üniversitesi Rektörü

 

Dr. Cahit EVLİYA : Hamit KAPLAN’a ”işkence yapılmamıştır” raporuna imza koydu.

– Dr. Mehmet ÜNAL : Aynı olay

– Dr. Mahmut ÜNSAL : K. Maraş’ta polise işkencede yardım etmiştir.

– Dr. Akif SARIÇİÇEK : K. Marat’ta polise işkencede yardım etmiştir.

– Özer KENDİ : Ankara Tıp Fak. Adli Tıp Kısmı Bşk. Yardımcısı

– Yakup ARISAN : Numune Hastanesi Başhekimi

– Kemal NALDEMİRCİ : Bayrampaşa Hastanesi Başhekimi; tutukları pişmanlığa zorlayan doktor

– Mehmet BİLGİN : Bayrampaşa Hastanesi Hekimi; tutuklulara baskıyı savunan bir doktor

– Orhan KURAN : İşkencecileri koruyan rapor düzenlemiştir.

– Erhan METE : İstanbul Emniyetinde Berkut PINAR ve İrfan CÜRE’ye işkence yapan doktor ve polis ajanı

– Özdemir KONUŞAN : İşkencecileri koruyan türden rapor yazmıştır.

– Orhan ÖZCANLI : Diyarbakır’da işkenceci doktor

– Ertuğrul YEĞİNALTAY : M. ŞİRİN TEKİN’in öldürülmesiyle ilgili yanlış rapor veren Van Devlet Hastanesi Başhekimi

J- 12 Eylül’ün Destekçisi Sermayedarlar

12 Eylül, oligarşinin ve özellikle işbirlikçi tekelci burjuvazinin temsilcisidir ve bunu uygulamalarıyla gösterdi. Bu dönemde işbirlikçi tekeller iyice palazlandılar. Çıkarılan yasalar ve Anayasada TİSK, TÜSİAD, MESS, TOBB vb.nin görüşleri doğrultusunda onları Danışma Meclisi’nde temsil edenlerce hazırlandı. Sonuçta halkımıza açlık, sefalet ve işkence demek olan 12 Eylül, işbirlikçi tekelci burjuvaziye kâr, daha çok kâr demek oldu.

Bu dönemi fırsat bilerek halkı iliklerine dek sömüren tüm sermaye grupları bu sömürünün, alınterlerinin, halkın vergilerinden oluşan trilyonlara, teşvik, prim, hayali ihracat vs. adı altında el koymalarının, bir bir hesabını vereceklerdir. Tüm tekelci sermaye grupları halk düşmanı politikayı onayladıkları için suçlu olmakla birlikte bunların içinden bazıları özellikle 12 Eylül’e akıl hocalığı yapmış, cuntayla tam bir çıkar birliği içinde olmuştur.

– KOÇ HOLDİNG : 3 Ekim 1980 tarihli mektup ile faşist cunta şefi EVREN’le tam bir mutabakat içinde olduklarını açıklayan Vehbi KOÇ’un sahibi olduğu Koç Holding, 12 Eylül ile kârlarını doruğa çıkarmış; perde gerisinde cuntayı yönlendiren sermaye temsilcilerinden en önde gelenlerdendir. Polis teşkilatına yaptığı yardımlarla da katliamların baş destekçisidir.

– SABANCI HOLDİNG

– ECZACIBAŞI HOLDİNG

– ALARKO HOLDİNG : Sahibi Üzeyir GARİH ordu ile yakın ilişkili.

– ÇURUOVA HOLDİNG

– PROFİLO HOLDİNG : Sahibi Jak KAMHİ İktisadi Kalkınma Vakfı Başkanı olarak cuntayı yönlendirenlerden.

– TEKFEN GRUBU

– DİNÇKÖKLER : Ömer DİNÇKÖK TÜSİAD Başkanlığı yapıyor.

– ST-FA : Sezai TÜRKEŞ-Fevzi AKKAYA ANAP destekçisi ve 12 Eylül döneminde palazlananlardan.

– TOPRAK HOLDİNG : 12 Eylül döneminin palazlanan gruplarından olup ANAP’ın en büyük destekçilerinden.

– ENKA : ANAP’ın kurucusu diyebiliriz. ANAP’lı birçok bakanın yetiştiği bir tekeldir.

– ESKA : ANAP’ın destekçisi, büyük müteahhitlik şirketi.

– KUTLUTAŞ : Sahibi Nurettin KOÇAK, T. öZAL’ı kendi yatında ağırlayacak kadar Başbakana yakın.

– NARİNLER : TİSK Başkanı NARİN, 12 Eylül’den duyduğu sevinci ”şimdi gülme sırası bizde” diye belirten bir işçi düşmanı.

– DOĞUŞ GRUBU

– NUROL HOLDİNG : Trilyonluk zırhlı araç ihalesini yolsuzlukla aldı.

– BAHARİYE MENSUCAT : Eymen TOPBAŞ, ANAP İstanbul İl yöneticisidir.

– KOÇTUĞ : Ali KOÇMAN sermayenin sayılı yöneticilerinden.

– OKUMUŞ HOLDİNG : Mehmet OKUMUŞ faşist MHP’nin kuruluşunda her türlü yardımı yapmıştır.

– AKIN TEKSTİL : ANAP destekçisi.

– SÜZER GRUBU : Hayali ihracatla milyarlarca liralık vurgun yapmakla tanınan ANAP destekçilerinden.

– ÇARMIKLI’lar : 12 Eylül’de palazlananlardan.

– YAŞAR HOLDİNG : MDP’nin Ege’deki destekleyicisi, örgütleyicisi.

– ERCAN HOLDİNG

– KALEBODUR : Sahibi İbrahim BODUR, İSO Meclis Başkanlığı yapmış olup sağ kolu olan Ali COŞKUN da şu an TOBB Başkanlığı yapmaktadır. İbrahim BODUR’un cuntacu Tahsin ŞAHİNKA- YA ile ilişkilerinin üstü cunta tarafından kapatılmış, skandal önlenmeye çalışılmıştır.

– İZDAŞ : Sahibi Atilla YURTÇU, 12 Eylül sonrası palazlanan ve bunun karşılığında borcunu ANAP’ı İzmir ve yöresinde destekleyerek ödeyen kişidir.

Yukarıdaki örnekler Türkiye’nin sahibi ve yöneticisi büyük sermaye gruplarının küçük bir kısmı. Bunlar dışında daha başkaları da var. Örneğin Anadolu’da 12 Eylül’le birlikte palazlanan MENTEŞOĞLU ve OKAN ailesi gibi yeni ”türediler” ve ULUSOY’lar, SÖNMEZ HOLDİNG, ZEYTİNOĞLU AİLESİ gibi 12 Eylül’le güçlerine güç katan sermayedarlar da -küçük çıkar çatışmaları dışında- 12 Eylül’ün Anadolu’daki destekçisidirler.

TİSK, TÜSİAD, TOBB vb. de yönetimi elinde bulunduranlar ve yöneticileri başta olmak üzere tüm tekeller ve tekellerin sahipleri, yöneticileri halkı sömürmekten ve ülkemizi emperyalizme peşkeş çekmekten dolayı suçludurlar, faşist cuntayı işbaşına getirmekten suçludurlar. Baskı, işkence ve katliam demek olan 12 Eylül’den dolayı suçludurlar. Çalışan ve üretene emeğinin karşılığını verecek olan halkın adaleti, emek sömürüsüne dayalı sistemi yıkarken bunları göz önünde bulunduracaktır.

K- 12 Eylül’ün Kırsal Kesimdeki Destekçisi Büyük Toprak Sahipleri

Ekonomik güç olarak tekelci burjuvazi ile boy ölçüşemese de oligarşinin kırdaki uzantıları ve faşist cuntanın Kürt halkı üzerindeki politikalarının uygulayıcıları, ”koruculuk” sisteminin gönüllü milisleri ve Kürt yurtseverlerine yönelik katliamların sorumluları olan Kürt aşiretleri ile diğer bölgelerdeki halkın malına-mülküne-canına kasteden toprak ağaları, büyük toprak sahipleri de 12 Eylül’ün suçluları arasındadır.

– Tahir ADIYAMAN : JİRKİ aşireti reisi olup, hakkındaki tutuklama kararının kaldırılması karşılığında Türkiye Kürdistanı’nda devletin vurucu gücü olmayı kabul etmiştir. Tahir ADIYAMAN ile bu ilişkiyi sağlayan aşağıdaki isimler de bu suça ortak olmuşlardır:

– Alb. Enver POYRAZ (Hakkari İl Jandarma Alay Kom.)

– Hakim Bnb. Faruk ERDENİZ

– Hakim Yzb. Murat ÇAKMAK

– Ahmet Tayfun BALYEMEZ

– Naim GEYLANİ (ANAP Milletvekili)

– Süleyman GÜNDÜZ : ZEVKAN aşireti reisi

– Osman DEMİR : BATUVAN aşireti reisi

– Yusuf Demir : Çukurca’da muhbirlik yapıyor; 3,5 yıl cezası olmasına karşın serbest geziyor ve jandarma tarafından korunuyor.

– Yılmaz EVLİYAZADE : İzmir Torbalı Göllüce köyü ağası. Adnan MENDERES’in halasının oğlu. 40 köylü ailesini topraklarından atmaya uğraşıyor.

– İhsan ERKİN : Yılmaz EVLİYAZADE gibi o da aynı bölgede köylüyü topraklarından atan ve ölülerini bile bu topraklara gömdürtmeyen bir ağa.

Kahramanmaraş Katliamının ve 12 Eylül Yönetiminin Destekçisi Ağa-Eşraf Takımı:

– Mehmet UNCU

– Ferhat SAİT

– Ahmet EVLİYA

– Dr. Çetin DİKER

L- 12 Eylül Sabahı Bakanlıkları Teslim Almaya Giden ve Yetkileri Devralan Subaylar

– Hava Plt. Kur. Bnb. E. ÇATALOĞLU : Dışişleri Bakanlığı

– Müh. Albay N. ÖZAKÇE : Bayındırlık ”

– Albay N. TOKATLI : Ticaret ”

– Albay N. DEMİROK : Sağlık Sosyal Yardım ”

– Albay Necmi TURGUT : Gümrük-Tekel ”

– Albay Sedat ŞENBAŞARAN : Ulaştırma ”

– Albay R. GÜÇLÜ : Tarım ve Orman ”

– Albay M. DAYAR : Sanayi ve Teknoloji ”

– Albay D. ANLAĞAN : Enerji ve Tabii Kay. ”

– Binbaşı S. MUTLU : Turizm ve Tanıtma ”

– Albay A. TURAN : İmar-İskan ”

– Binbaşı E. SALMAN : Çalışma ”

– Lv. Albay E. ÖNORAL : TC Merkez Bankası

– Albay L. ESEN : Kültür Bakanlığı

M- ’82 Faşist Anayasasını Hazırlayan ve Devrimcilerin İdamını Onaylayan Danışma Meclisi Üyeleri

Savunmanın önceki bölümlerinde niteliğini, uygulamadaki örneklerini incelediğimiz ’82 Anayasası, faşist cunta tarafından, henüz cunta hazırlıkları yapılırken Coşkun KIRCA ve Adnan Başer KAFAOĞLU’na taslak biçiminde hazırlatılmıştı. Bu Anayasa cunta sonrası 5 generalin seçtiği ve 160 üyeden oluşan Danışma Meclisi’ne onaylatıldı ve referanduma sunuldu.

Tüm üyeleri aynı nitelikte olmamasına ve her üyenin bu Anayasanın hazırlanmasında sorumluluğu aynı derecede olmamasına karşın Danışma Meclisi’nin tüm üyeleri, başta faşist cuntanın oyununa alet olmak üzere, Anayasanın altına imza atmaktan dolayı suçludurlar. Onların suçları sadece bununla da sınırlı değildir. Onlarca devrimcinin idam kararının altına imza atmış olanlar, faşist cuntanın katliamlarına doğrudan katılmak suçunu işlemişlerdir. Devrimcilerin idamına onay verenler en büyük cezayı hak etmişlerdir.

Prof. Dr. Kemal DAL

Abdurrahman Ali GİRMEN

Hilmi SABUNCU

Turgut YEĞENAĞA

M. Nedim BİLGİÇ

Paşa SARIOĞLU

M. Talat SARAÇOĞLU

Prof. Dr. Mahmut AKKILIÇ

Fikri DEVRİMSEL

Prof. Dr. Hamza EROĞLU

Prof. Dr. H. İbrahim KARAL

Prof. Dr. Doğan KARAN

Rafet İBRAHİMOĞLU

Necmettin NARLIOĞLU

M. Fevzi UYGUNER

Dr. Serdar KURTOĞLU

A. Fehmi KUZUOĞLU

Muammer YAZAR

Op. Dr. Halil AKAYDIN

İ. Doğan GÜRBÜZ

İbrahim BARANGİL

Fenni İSLİMYELİ

Orhan BAYSAL

Mehmet AYDAR

Necdet GEBELOĞLU

Dr. Tandoğan TOKGÖZ

Hamdi öZER

İ. Hakkı DEMİREL

Recai DİNÇER

M. Ali Öztürk TEKELİ

Mehmet PAMAK

Şükrü BAŞBUĞ

Ahmet SAMSUNLU

A. Avni ŞAHİN

Dr. E. Yıldırım AVCI

İsmail ŞENGÜN

Vehbi DABAKOĞLU

Ahmet SARP

Ali DİKMEN

Ali Sami SÜNGÜ

Abdülbaki CEBECİ

Prof. Dr. M. Utkan KOCATÜRK

Abdülkadir ERENER

Tevfik Fikret ALPASLAN

Dr. Mehmet AKDEMİR

Bekir Sami DAÇE

Bahtiyar UZUNOĞLU

Halil ZARBUN

Evliya PARLAK

Zeki öZKAYA

Lütfullah TOSYALI

A. Güngör ÇAKMAKÇI

İbrahim GÖKTEPE

Turhan GÜVEN

Avni MÜFTÜOĞLU

Fahri öZTÜRK

Cemil ÇAKMAKLI

Doç. Dr. Turgut TAN

İsa VARDAL

Prof. Dr. Orhan ALDIKAÇTI

Prof. Dr. Mustafa A. AYSAN

Prof. Dr. Feridun ERGİN

Prof. Dr. Siyami ERSEK

Muhsin Zekai BAYER

Enis MURATOĞLU

M. Yılmaz ÖZMAN

Muzaffer SAĞIŞMAN

Hayrullah SEÇKİN

Aydemir AŞKIN

Kemal KARAHAN

Turgut KUNTER (Emekli Koramiral)

Dündar SOYER

Prof. Dr. Türe TUNÇBAY

Fuat AZGÜR (Emekli subay)

Abbas GöKÇE

Nurettin AYANOĞLU

Yavuz ALTOP

Prof. Dr. Mehmet Feyzi FEYZİOĞLU

Emekli Albay Sadi ERDEM

Muzaffer ENDER

Hamdi AÇAN

S. Feridun GÜRAY

Prof. Dr. Sadi IRMAK

A. Asım İĞNECİLER

Salih Necdet ÖZDOĞAN

Osman YAVUZ

Halil ERDOĞAN

Rıfat BEYAZIT

Halil EVLİYA

Ayhan FIRAT

Abdurrahman YILMAZ

Süleyman Sırrı KIRCALI

Ahmet Vefik KİTAPÇIGİL

Dr. Beşir HAMİTOĞULLARI

Mehmet KANAT

Nazmi öNDER

Prof. Necip BİLGE (Kara Harp Okulu Öğretim Üyesi)

Em. Subay Azmi ERYILMAZ

Ali Mazhar HAZNEDAR

Dr. Cavidan TERCAN

Şadan TUZCU

Cahit TUTUM

Prof. Dr. Şener AKYOL

Cevdet KARSLI

Turgut ORAL

Em. Subay Fuat YILMAZ

Özer GÜRBÜZ (Yargıtay Başsavcı Yardımcısı)

Dr. M. Rahmi KARAHASANOĞLU

R. Adli ONMUŞ

Salih İNAL

Halil ERTEN (Em. Yargıtay Üyesi)

Şerafettin YARKIN

Op. Dr. Zeki ÇAKMAKÇI

Prof. Dr. Akif ERGİNAY

Kamer GENÇ (Danıştay Savcısı)

Nihat KUBİLAY

Mehmet Velit KöRAN

Remzi BANAZ

MGK Kontenjanı Olarak Danışma Meclisi’ne Seçilenler:

K.K.Eski Komutanı Eşref AKINCI

Em. Hakim Alb. Alaatin AKSOY

Em. Subay Ertuğrul ALATLI

Em. Subay Ali Nejat ALPAT

Mustafa ALPDÜNDAR (Sendikacı)

Prof. Hikmet ALTUĞ

İsmail ARAR (Adalet eski Bakanı)

Hv. K. Eski Kom. Org. Ethem AYAN

İmren AYKUT

Mahir CANOVA

Ender ÇİNER

Ahmet Sanver DOĞU

Em. General A. Nedim ERAY

Em. Org. Adnan ERSÖZ (MİT eski Müsteşarı)

Em. Alb. Halil GELENDOST

Em. Korg. İhsan GÖKSEL

Prof. Feyyaz GöLCÜKLÜ

Hayati GÜRTAN

Vahap GÜVENÇ (Sendikacı)

Abdullah Bulat GÖZÜBÜYÜK (DİSK kayyumu, Adalet Eski Bakanı)

Mehmet HAZER (Eski Senatör)

Selçuk KANTARCIOĞLU

A. Mümin KAVALALI (Yargıtay Üyesi)

Recep MERİÇ

Feridun Şakir ÖĞÜNÇ (Türk-İş Genel Danışmanı)

Ertuğrul Zeki ÖKTEN

Tülay öNEY

Teoman öZALP

Nuri öZGöKER

Nermin ÖZTUŞ

Kazım ÖZTÜRK (MGK Yasama Sekreteri)

Atalay PEKöZ

Em. Org. İbrahim ŞENOCAK

Ragıp TARTAN

Aydın TUĞ

Em. Subay Bekir TÜNAY

Em. Subay Hidayet UĞUR

Zeki YILDIRIM

Namık Kemal YOLGA

Mustafa YÜCEL

N- 12 Eylül’ün Birinci Faşist Hükümeti ve Üyeleri

Birer kukla olmaktan ileriye gidemeyen cunta dönemi hükümetlerinin bakanları, yetkileri ne olursa olsun cunta uygulamalarına ortak olmuşlar, uygulamaların altına imza atarak, faşist uygulamalara yasallık kazandırma suçunu işlemişlerdir. Bakanlıkların faşist kadrolaşmaya açılmasında, faşist militanların istihdamındı birinci derecede rol almışlardır.

İşçi-emekçi düşmanı bir diktatörlüğün yüzünü gizlemesinde Sosyal Güvenlik Bakanı olarak rol alan Türk-İş Genel Sekreteri Sadık ŞİDE başta olmak üzere tüm bakanlar ve onların müsteşarlarının suç dosyaları, halk adaletinin yargı dosyaları içinde incelenecek ve cezalandırılacaklardır.

Bülent ULUSU : Başbakan

İlter TÜRKMEN : Dışişleri Bakanı

Hasan SAĞLAM : M. Eğitim Bakanı

Selahattin ÇETİNER : İçişleri ”

Turhan ESENER : Çalışma ”

İlhan ÖZTRAK : Devlet ”

Turgut ÖZAL : Devlet Bakanı Başbakan yardımcısı

Zeyyat BAYKARA : ” ” ” ”

Mehmet ÖZGÜNEŞ : ” ” ” ”

Sermet R. PASİN : ” ” ” ”

Mehmet N. ÖZDEŞ : ” ” ” ”

Cevdet MENTEŞ : Adalet Bakanı

Ü. Haluk BAYÜLKEN : Milli Savunma ”

Kaya ERDEM : Maliye ”

Adnan B. KAFAOĞLU : ” ”

Cihat BABAN : Kültür ”

Sadık ŞİDE : Sosyal Güv. ”

Tahsin ÖNAL : Bayındırlık ”

Kemal CANTÜRK : Ticaret ”

Necmettin AYANOĞLU : S.S.Y. ”

Kaya KILIÇTURGAY : ” ”

Recai BATURALP : Güm. ve Tek. ”

Ali BOZER : ” ” ” ”

Necmi OGÜR : Ulaştırma ”

Mustafa AYSAN : ” ”

Sabahattin ÖZBEK : Tarım-Orman ”

Şahap KOCATOPÇU : Sanayi ”

Mehmet TURGUT : ” ”

Serbülent BİNGÖL : Enerji ”

Fahir İLKEL : ” ”

İlhan EVLİYAOĞLU : Turizm ”

Şerif TÜTEN : İmar-İskan ”

Ahmet SAMSUNLU : ” ” ”

Münir R. GÜNEY : Köy İşleri ”

Vecdi öZGÜL : Gençlik-Spor ”

O- 12 Eylül Yönetiminin Sivil Görünümlü Devamı Niteliğindeki Faşist ANAP Hükümetinin Üyeleri

Faşist cuntanın sivil görünümle sürdürülmesinde ve kitlelerde demokrasi beklentisi yaratılmasında ANAP’ın, ANAP Hükümetinin çok önemli bir işlevi olmuştur. Seçim-referandum-sivil hükümet-sıkıyönetimin kaldırılması gibi birbirini izleyen aldatma taktikleriyle demokrasicilik oyununda rol alan ANAP Hükümetinin üyeleri, kendi dönemlerindeki tüm uygulamalarda cunta ile sorumluluğu paylaşmaktadırlar.

Sivil cuntanın anti-demokratik uygulamaları, emperyalist tekellerle ve işbirlikçi yerli tekellerle kurduğu içli-dışlı ilişkiler tüm hükümet üyeleri ve onların danışmanlarının kabarık suç dosyalarını oluşturmaktadır.

Turgut öZAL

Vahit HALEFOĞLU

Mesut YILMAZ

Ali TANRIYAR

Yıldırım AKBULUT

A. Kurtcebe ALPTEMOÇİN

Kazım OKSAY

Kaya ERDEM

Vural ARIKAN

Vehbi DİNÇERLER

Mehmet AYDIN

Bülent AKARCALI

Mükerrem TAŞÇIOĞLU

Veysel ATASOY

Hüsnü DOĞAN

Cemal BÜYÜKBAŞ

Sudi TÜREL

M. Tınaz TİTİZ

İsmail ÖZDAĞLAR

Mustafa KALEMLİ

İmren AYKUT

Ahmet KARAEVLİ

Zeki YAVUZTÜRK

Ercan VURALHAN

H. Celal GÜZEL

Abdullah TENEKECİ

Y. Bozkurt öZAL

Fahrettin KURT

Nejat ELDEM

Sefa GİRAY

Mahmut Oltan SUNGURLU

Mehmet TOPAÇ

Adnan KAHVECİ

Kamran İNAN

Ali BOZER

Nihat KİTAPÇI

Şükrü YÜRÜR

Cemil ÇİÇEK

P- ”Teröristlerin Rehabilitasyonu Sempozyumu”na Katılanlar ve Rehabilitasyon Uzmanları

Siyasal tutsakların teslim alınması için; onurlarını kırmak ve kişiliklerini dejenere etmek, apolitikleştirmek, yoğun işkence ve baskı ile yıldırıp, sindirmek gerektiği tezi ile hareket eden bilim adamı kisveli işkence uzmanlarınca, CIA’nın tecrübelerini aktarmak üzere 1985’de bir sempozyum düzenlendi. Türkiye’nin her yanından işkence uzmanları, konu ile ilgili olanlar buna katıldılar. İsimleri bile gizli tutulan sempozyumun ”konukları”ndan bazılarının kimlikleri sonradan ortaya çıktı.

Bu sempozyuma katılanlar, insanların işkenceye dayanma sınırının tespitinde insanı kobay olarak kullanan yeni Mengele’ler, ve Nazi artıklarıdır. Bu sempozyuma katılmakla işkenceciliklerini tescil ettirmişlerdir.

Abdullah ALDOĞAN

Ahmet ÇAĞLI

Ali Naci TUNCER

Ali Haydar CENGİZ

Prof. Dr. Altan GÜNALP

Altan SAYSEL

Ertem TÜRKER

Muammer YULA

Yıldırım TÜRKMEN

İşkenceleri Yaptıran veya Doğrudan Yapan İşkenceci Ordu Mensupları:

– Ahmet TURHAN : Hakkari Tug. Kom., SODEP Çukurca belediye başkan adayı Mehmet KANAR’a işkenceyi bizzat yapan kişi

– Enver POYRAZ : Alb. Hakkari İl J. Alay Kom.

– İsmail KORU : Van Sabit Alay Komutanı

– Kazım UĞUR : Van Merkez Kom.

– Ahmet ÖZDEMİR : Van Silah Mühimmat Müd.

– Cemal VURAL : Van 8. Böl. Kom.

– Ata BURCU : İstanbul Samandıra Topçu Taburunda Bnb.

– Menderes ACAR : Van Özalp Merkez Kom.

– Murat YALÇIN : Ütğm. Işıkveren J.Tk. Kom.

– Murat ODABAŞI : Ütğm. Lice J. Kom.

– Murat ÇAKMAK : Ön. Yzb. Beytüşşebap İlçe J. Kom.

– Faruk ERDENİZ : Bnb. Beytüşşebap’ta görevli

– Muhammed DEMİREL : Ütğm. Kartal J. Kom.

– Erkan GENCER : Recep ERGUN’un emir subayı

– Mehmet ALAGAZ : Astsb. J. eri Nuri TARIMCIOĞLU’nu döverek öldüren kişi

– Orhan UÇAR : Astsb. Üçvş. Denizli Merkez Kom.

– Ahmet ARIN : Yzb. Artvin İl J. Alay Kom.’da görevli

– Ferit IHDIR : Ütğm. Artvin İl J. Alay Kom.’da görevli

– Sadi KARACA : Denizli J. Alay Kom.

– Naci ÖZEL : Astsb. Bçvş. Denizli J. Alay Kom.’da görevli

– Ömer AKIN : Astsb. Bçvş. Van-Özalp İlçe J. Bl. Kom.

– Atasoy FİTOZ : Yzb. Suluova, Merzifon, Çeltek, Havza Bölgesi Synt. Asayiş Kom.

– M. Kadir ASLAN : Devrimci kılığında köylere ve evlere baskın yaparak işkence yapan Tunceli Pülümür Kırmızı Koprü J. Kom.

– Naim KURT : Bnb. Tunceli-Hozat Tabur Kom., ’86’da Ankara Merkez Garnizonu’na atandı.

– Kemal KILIÇ : Bnb. Hakkari Çukurca’da muhbirlik yapan Yusuf DEMİR’i mahkemede koruyan Çukurca J. Tabur Kom.

– Selahattin BAĞDAT : Astsb. Kıd. Çvş. Viranşehir Merkez Komutanlığı’nda işkenceci

– Yılmaz ERKEKOĞLU : Emekli Kurmay Alb. kont-gerilla uzmanı

– Mesut KOÇAK : Astsb. Kartal Merkez Kom.’da görevli

– Yılmaz OĞUZ : Kurmay Yrb. Diyarbakır İli Tk. Hv. Kuv. Kom.’da görevli

– Bayram ÇAPAN : Bçvş. Siirt İli Baykan İlçesi Kasımlı Köyünden Tahsin KAZANCIÇOK’u köye gece geç saatlerde geldi diye döverek kolunu kıran işkenceci

”Emirle yapmak…”

İnsanlığın en büyük suç olarak kabul ettiği işkenceyi ”emirle yapmış olmak”, suçu hafifleten bir neden olamaz. İşkence yapmayı meslek haline getiren kişi, bunu ister emirle, isterse gönüllü ya da işsizlik korkusu vs. ile yapmış olsun suçludur. Ve affedilmeyecek bir suçun failidir o.

İşkenceci polis ve ordu mensuplarından yukarıda isimleri belirlenebilenler dışında, 12 Eylül döneminde işkence merkezlerinde görevli herkes zan altındadır. Ve zaman içinde diğer işkencecilerin de isimleri açığa çıkarılacak ve halkın adaletinden asla kurtulamayacaklardır.

G- 12 Eylül’ün Savunucusu ”Hukukçular”

12 Eylül döneminde yüzbinlerce ilerici-yurtsever-demokrat ve devrimciyi faşist cuntanın emir ve talimatları doğrultusunda yargılayan ve en ağır cezalara çarptıran, savaş hali hükümlerini uygulayarak savunma hakkını yokeden; işkencelere, işkencecilere göz yuman ve yüzlerce devrimci hakkında kalem kıran hakimler, savcılar, başsavcılar, adli müşavirler, hukukçulukla ilgisi olmadığı halde mahkemeleri yönlendiren mahkeme başkanları, askeri yargıtay üyeleri, ve savcıları ve diğer görevliler ”12 Eylül Hukuku”nun tüm uygulamalarından sorumludurlar.

Herkesin sorumluluk düzeyin aynı olmamasına ve kimi görevliler bu sistem içinde dürüst kişiliklerini ve hukukçu niteliğini korumaya çalışmasına karşın, bunlar istisnadır ve elbette böylesi örnekler halkın yargısında dikkate alınacaktır.

– Tuğg. Hakkı ERKAN : Askeri Yargıtay Başkanı

– Tuğg. İlhan ŞENEL : Askeri Yargıtay 2. Başkanı

– Tuğg. Naci TORUNAY : Askeri Yargıtay Başkan yardımcısı

– Tuğg. İsmet ONUR : Askeri Yargıtay Başsavcısı

– Tümg. Muzaffer BAŞKAYNAK : Milli Güvenlik Kurulu Hukuk Komisyonu Başkanı olarak faşist cuntanın yasa hazırlayıcılarından, cuntanın Askeri Yargıtay Başkanı

İstanbul Sıkıyönetim Komutanlığı Askeri Savcı ve Başsavcıları:

– Albay Süleyman TAKKECİ

– Albay Hanefi ÖNCÜL

– Bnb. Abdülkadir DAVARCIOĞLU

– ” Faik TARIMCIOĞLU

– ” Erdoğan SAVAŞERİ

– Durmuş AKŞEN : 1. Ordu ve İst. SYNT. Adli Müşaviri

– Dz.Hak.Alb. Altan AKÜLKE : Donanma Kom. Adli Müş.

– ” ” ” Nafiz KARTAL : Donanma Kom. Başsavcısı

– Hak.Yzb.Ülkü COŞKUN : Ankara DGM Savcısı (Bizzat devrimcilerin işkencesine katılan biridir.)

– Nusret DEMİRAL : Ankara DGM Savcısı (Faşist katillerin cinayetlerini devrimcilere mal etmeye uğraşarak faşistleri aklamaya çalışan bir faşisttir.)

– Hak. Kd. Alb. Yavuz ÖZGEN : Ank. Synt. Kom. Adli Müş.

– Bnb. Yılmaz HIZLI : Ankara Sıkıyönetim Kom. Adli Müş.

– Yzb. Vedat ERKAN : Ankara Sıkıyönetim Kom. Adli Müş.

Altı Yoldaşımıza İdam Veren İstanbul 2 No’lu Askeri Mahkemesi Üye ve Savcıları:

– Nuri MURAT : Yargıç

– P. Kd.Alb.Ahmet YILDIRIM : Başkan

– Hak. Ütğm. Necdet CELHAN

– Bnb.Recep SÖZEN : Synt. Komutanlığı Askeri Savcısı

– Behiç ALDEMİR : Synt. Yard. Savcısı

– Kemalettin ÖNENÇ : Synt. Yrd. Savcısı

Bursa DEVRİMCİ SOL Davası’nda Yoldaşlarımıza İdam Veren I. Ordu ve Sıkıyönetim Komutanlığı I No’lu Askeri Mahkemesi Üye ve Savcıları:

– Hak. Yzb. Tacettin BALCI

– Muzaffer KAPTANOĞLU : Duruşma Hakimi

– Hak. Ütğm. Salih ŞAHİN

– Cevdet VAROL : Sıkıyönetim Savcı Yardımcısı

– Metin ÇELENLİGİL : İstanbul SYNT. Yrd. Savcısı (Haydar Öztürk’ün raporla belgelediği işkence gördüğüne dair suç duyurusunu ”aşırı sol örgüt militanı” olduğu, yalana başvuracağı gerekçesiyle reddederek işkencecileri korumuştur.)

TDKP Davasında İşkencecileri Aklayan Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı 2 No’lu Askeri Mahkemesi Üyeleri:

– Agah GÜREL

– Tuncay TAN

– Arda ULUGÜRZ

Tülay GÜNDAY’a İşkence Yapmaktan Yargılanan İşkencecileri Beraat Ettiren Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı 3 no’lu Askeri Mahkemesi Üyeleri:

– Nazım CESUL

– Tayfun UGAN

– Durmuş GÖKDERE

Yoldaşlarımız ve Onlarca Devrimci İçin Kalem Kıran Elazığ Sıkıyönetim Komutanlığı Mahkemesi Üyeleri:

– P. Alb. Yıldırım ERTEN : Başkan

– Yrb. Metin TÜZÜN : Duruşma Hakimi

– Hak.Yzb.A.Kerim CANTÜRK : Üye (Bnb. rütbesiyle İst. SYNT. Adli Müşavirliğine atandı.)

– Hüseyin ERCAN : Sıkıyönetim Askeri Savcısı

İstanbul DGM:

– Aytekin Gani ATAMAN

– Cemalettin ÇELİK

– Hak. Alb. Mahir ESENÜLKÜ

İzmir DGM:

– Hak. Alb. Önder BARLAS

– Hak.Bnb.Güner YİĞİTBAŞI : Savcı Yardımcısı

Diyarbakır DGM:

– Hak. Bnb. Cavit ÇALIŞ : Savcı Yardımcısı

– Hak. Yzb. Tarık KALE : Savcı Yardımcısı

Konya DGM:

– Hak. Alb. Selçuk ERİM

Malatya DGM:

– Hak. Yzb. Hikmet AKÇA

H- İşkenceci, Faşist Cezaevi Müdürleri ve Cezaevi Personeli

12 Eylül dönemini karakterize eden işkence olgusunun en yoğun yaşandığı yerler olan cezaevlerindeki işkence, baskı, yasak ve keyfi uygulamalardan sorumlu olan faşist müdürler ve diğer görevliler cezaevlerindeki fiziki ve psikolojik yıpratmadan, işkencede katletmeye, açılık grevindeki, ölüm orucundaki tutukluları imhaya kadar tüm her şeyden sorumlu ve suçludurlar. Elleri, Metris’te, Sağmalcılar’da, Diyarbakır’da, Mamak’da vd. cezaevlerinde katledilen onlarca devrimci direnişçinin kanına bulaşmıştır. Yüzlerce sakat ve binlerce hastanın yaratıcısı ve sorumlusu bunlardır.

Onurlarını ve siyasi kimliklerini korumak için ölüm oruçlarında şehit düşen, kendini yakarak direnmeyi seçen devrimcilerin hesabı bu işkencecilerden ve onlara bu emri verenlerden mutlaka sorulacaktır.

– Abdülkadir GENELLİOĞLU : Ceza ve Tutukevleri Genel Müdürü

– Zeki GÜNGöR : Ceza ve Tutukevleri Genel Müdürü

– Arif YÜKSEL : Adalet Bakanlığı Müsteşarı

Metris Cezaevi:

– Bnb. Adnan öZBAY : Müdür

– Alb. Nihat YILDIRIM : ”

– Yrb. Yüksel TUNCER : ”

– Bnb.Fehmi KOÇHİSARLI : Müdür Yardımcısı

– Bnb.Muzaffer AKKAYA : İstihbarata Karşı Koyma Komutanı, (CIA Türkiye masası şefi Paul HANZE’nin de yer aldığı ”Teröristlerin rehabilitasyonu” sempozyumuna katılacak kadar işkenceciliğiyle güven vermiş faşist bir işkenceci)

– Yzb. Şevket SAVER : Davutpaşa ve Metris Cezaevlerinde işkenceci.

– Yzb. Emin TAMER : Davutpaşa ve Metris Cezaevlerinde işkenceci.

– Yzb. ömer KAVLAK

– Yzb. Hüseyin TOKLUCU

– Ütğm. Yalçın DEMİREL

– Ütğm. Beşler GÜZEL

– Ütğm. Zafer GÜDER : Halkın Yolu Davası’ndan Adil CAN’ın tedavisini önleyerek ölümüne yol açmada Bnb. Muzaffer AKKAYA ile birlikte birinci dereceden sorumlu ve bu katliamla övünen bir sadist.

– Ütğm. Celal İNCE

– Ütğm. Hüseyin ÖRMECİ

– Ütğm. Mehmet Ali…….

– Tğm. Savaş YAZICI

– Astsb. Bçvş. Ahmet UĞURLU

– ” Orhan………

– ” Şadan………

Mamak Cezaevi:

– Raci TETİK : Müdür 11 Eylül 1988 tarihli Milliyet Gazetesi’nde ”Ben bir işkenceciyim” diyerek Mamak’ta yapılan işkenceleri itiraf eden işkenceci albay

– Önder GÜRSOY : Müdür

– Özgür TÜTÜN : ”

– Mehmet BOZDEMİR : İç Güvenlik Komutanı

– Top. Yzb. Tuna AKKURT : İlhan ERDOST’un işkenceyle katlinden sorumlu

– Astsb. Şükrü BAĞ : İlhan ERDOST’un işkenceyle katlinden sorumlu

– Çvş. Ahmet ŞEKER : İlhan ERDOST’un işkenceyle katlinden sorumlu

– Er Metin GÜNDOĞAN : İlhan ERDOST’un işkenceyle katlinden sorumlu

– Er İbrahim KESKİN : İlhan ERDOST’un işkenceyle katlinden sorumlu

– Er Kısmet ÇAĞLAR : İlhan ERDOST’un işkenceyle katlinden sorumlu

– Er Eyüp ERGUN

– Er Fuat ÇEKER

– Er Engin SOĞANCI

– Kaya ALPKARTAL

– Haydar BALIKÇI : Sivil Gardiyan

– Mevlüt öZTÜRK : Sivil Gardiyan

– Ahmet ULUÇAY

Diyarbakır Cezaevi:

– Bnb. Bilal ŞEN : Müdür

– Yzb.Esat Oktay YILDIRAN : İç Emniyet Komutanı

– Alaattin BAYER : Müdür

– Yzb.Abdullah KAHRAMAN : İç Güvenlik Amiri

– Ütğm.Ali Osman AYDIN : İç Güvenlik Amiri

– Astsb. Bçvş. Mevlüt AKKOYUN

– Adnan GÜNDÜZ : Bedii TAN’ı işkenceyle öldürmekten sorumlu

– Yılmaz YALÇINER : Tutuklulara işkence yapan şeriatçı tutuklu

– Mekki YASSIKAYA : Tutuklulara işkence yapan şeriatçı tutuklu

Sultanahmet Cezaevi:

– Ütğm. Osman NAZ

– Astsb. Şahap POLAT

Kabakoz Cezaevi:

– Ütğm.Mehmet AYGÜNER : Müdür

– Astsb. Cevdet SEYİS

Bu iki kişi Murat ÖZEL’e işkence yaparak kolunu kırmaktan da sorumludur.

Sağmalcılar-2 Cezaevi:

– Bnb. Abdullah ERİM : Müdür

– Yzb. Mustafa NACAK : ”

– Bnb. Recep YILMAZ : ”

– Yzb. Nuri BAYIR : ”

– Ütğm. İsa ÖZTÜRK

– Ütğm. Serdar YÜCEL

– Ütğm.Tugay KARATAŞ : Tutuklulara ve askerlere işkence yapmak

– Ütğm. Mehmet İLHAN

– Alb. Turgut İNEGÖL : İl Jandarma Alay Komutanı Tutuklulara gaz bombaları ile saldırmak, işkence yapmak, haklarını gasp etmek, eşyalarını yağmalamak

– Özen KORKMAZ : Müdür (Tutuklulara gaz bombaları ile saldırmak, işkence yapmak, haklarını gasp etmek, eşyalarını yağmalamak)

Elazığ Cezaevi:

– Bnb. Sami ÖZOĞLU : 2 No’lu Cezaevi Müdürü ve aynı zamanda 1,3,4 No’lu cezaevlerinden de sorumlu

– Ütğm. Fahri KOÇ : 4 No’lu Cezaevi Müdürü

– Astsb.Bçvş.Selçuk ÖZTÜRK : 3 No’lu Cezaevi Müdürü

– Ütğm.Kenan…. : İstihbarata Karşı Koyma subayı

Bu görevliler yoldaşımız Mazlum GÜDER’in 3.3.1983 tarihinde işkence yapılarak katlinden de sorumludurlur.

Gaziantep Cezaevi:

– Mehmet Ali VEZ : Müdür

– Şükrü SÖNMEZ : Sorumlu Başgardiyan

– Mehmet EMİN : Başgardiyan

– Ali KORKMAZ : Gardiyan

– Emin TATLI : ”

– Zeynel YILDIRIM : ”

– Necmi…. : ”

– Mustafa… : ”

Çanakkale Cezaevi:

– Mehmet GöZÜUYKULU : Müdür

– Doğan BERKER : 2. Müdür

– Veli ÇITAK : Başgardiyan

– İsmail ÜNAL : Gardiyan

– Mehmet ATEŞ : ”

– M. Ali COŞKUN : ”

– Enver ALPAGUT : Gardiyan

– Cafer KOCAMIŞ : ”

– Dursun SERT : ”

– İhsan YILMAZ : Cumhuriyet Savcısı

– Kemal CAMBAZ : Cezaevi Savcısı

Amasya Cezaevi:

– Necati ÖZTEKİN : Müdür

– Mehmet İNCE : 2. Müdür

– Rıza YILMAZ : Gardiyan

Sinop Cezaevi:

– Hamit KAYA : Müdür

– Ahmet BORUCUOĞLU : 2. Müdür

– İ. Hakkı AYDAR : Cumhuriyet Savcısı

– Sabri NAKİPOĞLU : M. YAĞCI’yı işkenceyle öldürmekten sorumlu, şimdi ise Kayseri Cezaevi Müdürü

Bursa Cezaevi:

– Ali KOÇ : Müdür. Tutukluların selamlaşmasına bile ceza veren baskıcı, işkenceci bir kişi

– Abdullah AYVAZ : Başgardiyan

– Mehmet KARAGÖZ : Başgardiyan

– Aydemir TURAN : Cumhuriyet Savcısı

Yozgat Cezaevi:

– Ayhan KİREMİTÇİ : Müdür

– Mustafa KURUMEŞE : Başgardiyan

– Mehmet ÖZDEMİR : ”

– Şakir ŞAHİN : ”

Gölcük Seymen Cezaevi:

– Bnb. Mukadder öZDEN : Müdür

– Ön Yzb. İlkin SUNGUR : Müdür, 12 Eylül’ün ilk günlerinde sorgulara katılan bir işkenceci

– Yzb. Adil VURAL

– Tğm. Emin EMİR

– Astsb. Mehmet TOPAL : Ahmet KARATAŞ’ın kısmi felç geçirdiği işkenceden sorumlu

– Astsb. Mehmet KANMAZ : Ahmet KARATAŞ’ın kısmi felç geçirdiği işkenceden sorumlu

– Onb. Şaban UZUN : Hüsnü EKİCİ’nin işkencede çenesini kıran kişi

Gölcük Deniz Askeri Cezaevi:

– önder öZTÜRK : Müdür

– Yzb. Mustafa YILMAZ : Müdür

– J. Astsb. Kıd. Bçvş. İbrahim DABANLIOĞLU

Kayseri Cezaevi:

– Hasan PINARLI

– Osman DAĞAŞAN

– Osman UĞURLU

– Cuma YİĞİT

– Osman PINARLI

– Osman AYDIN

– Alim AYDIN

– Selahattin TOY

– Ahmet YILDIZ

– Osman Aslan

– Turan BİNİCİ

Bu isimlerin hepsi de işkence yapmaktan yargılandılar.

Urfa Kapalı Cezaevi:

– Mehmet AKSOY : Başgardiyan

– Avni ERGEZEN : Savcı

Sağmalcılar-1 Cezaevi:

22.4.1986 tarihinde Haydar YAĞMUR adlı devrimci tutuklunun dövülerek öldürülmesinin sorumlusu Sağmalcılar-1 Cezaevi gardiyanları:

– Rahmi USTA

– Nurbey ŞENTÜRK

– Mustafa EROĞLU

– Muzaffer RUMOĞLU

12 Eylül döneminde işkence yapılmayan cezaevi hemen hemen yoktu. Bu cezaevlerinde işkenceye gönüllü katılan, işkenceyle sakat bırakma, ölüme neden olma gibi uygulamalarda aktif görev alarak öne çıkan kimi isimler ve ünvanları yukarıda… Ancak 12 Eylül binlerce işkenceci yetiştirdi. Bunların birçoğu isimleriyle değil, kod isimleriyle tanındılar, bu nedenle buraya almadık. Ama onlar da er-geç gerçek kimlikleriyle ortaya çıkarılacak ve halkın adaletinden kurtulamayacaklardır.

İ- 12 Eylül’e Destek Veren ve İşkenceleri Savunan Ya da Bizzat Katılan Doktorlar

12 Eylül sürecinde meslek onurlarını koruma anlamında en kötü sınavı verenlerden biri de doktorlar oldu.

İşkence sistemine yüzbinlerce işkenceci yetiştiren 12 Eylül, işkence suçuna kimi doktorları da dahil etti. İşkence ve doktorluk! Birbirleriyle uyuşmayan bu iki kelime 12 Eylül’de biraraya geldi. Gerek şube ve karakollarda, gerekse cezaevlerindeki işkencelere kimi doktorlar doğrudan -işkenceci olarak- katıldı, kimi doktor ”nemelazımcı” bir tavırla işkenceyi gördüğü-bildiği halde sustu, kimisi de önüne getirilen işkence görmüş kişilerdeki işkence izlerini -gönüllü ya da polis baskısıyla- görmezden geldi, sahte ”sağlam raporları” verdi.

İster doğrudan, isterse dolaylı yoldan işkenceye katılmış olsun, bu suça ortak olan doktorlar da suçludurlar. İşkence yapan kadar, işkenceyi bilen, gören ama susan, sessiz kalan da suçludur.

İstanbul’da İşkenceyle Öldürülen Mustafa Asım HAYRULLAHOĞLU’na Yanlış Rapor Veren Doktorlar:

– Prof. Dr. Şemsi GÖK : (Süleyman CİHAN’ın işkenceyle katledilmesinde de yanlış rapor vermiş tir)

– Prof Dr. Cahit öZEN

– ” ” Talia Baki AYKAN

– ” ” Rauf SAYGIN

– ” ” Oktay ÇOKYÜKSEL

– ” ” Alaaddin AKÇASU

– ” ” Nevzat BABAN

– ” ” Şeref İNCEMAN

– ” ” Sadi SUN

– ” ” Hüseyin DİNÇ

– Dr. Sami AKSU

– ” İsmail DİNÇ

– ” Kriton DİNÇMEN

– Doç. Dr.Ertuğrul SAYIN

– ” ” Cevdet SELVİLİ

– Dr. Cahide MÜDÜROĞLU

– ” Fuat BİRKARDEŞ

– ” Hüseyin KALYONCU

– ” öznur AYKAÇ

– ” Metin SARAÇ

– ” Vakur SAĞMEN

– ” Vehbi KUTLU

– ” Ferruh GöREMEK

– ” Refik TEZCAN

– ” Ercüment EPER

– ” Sevim öLMEZ

İşkence Görenlere Sağlam Raporu Verenler:

– Dr. Güngör KAYNAK

– ” Alper YÜKSEL : Urfa’da işkence gören M. Uğur DEMİRKOL’u muayene etmeden ”sağlam” raporu vermiştir.

Behçet DİNLERER Olayında Yapılması Gerekeni Yapmayan Doktorlar:

– Dr. Azmi öZEK

– ” Sedat DOĞAN

– ” Ömer DÖNDERİCİ : Sinop Cezaevi’nde Garbis ALTINOĞLU’na sağlığı bozuk olmasına karşın hücre hapsi verilebileceği raporunu veren kişi.

M. Ali KILIÇ’ın İşkenceyle Öldürülmesi Konusunda İşkenceciler Lehine Sahte Rapor Yazan Doktorlar:

– Prof. Dr.Adnan öZTÜREL

– Prof. Dr.İbrahim TUNALI

– Dr. Cahit ZENTÜRK

Hasan Hakkı ERDOĞAN’ın İşkenceyle Öldürülmesinde Yalan Rapor Hazırlayan Doktorlar:

– Prof. Dr.Sevim BÜYÜKDEVRİM

– Dr. Nevres KAYLAN

– ” Sacide ERDEM

İstanbul’da 159 Kişiye ”Darp ve cebir izine rastlanmamıştır” Yazılı Standart Rapor Vererek İşkenceyi Gizleyen Doktorlar:

– Dr. Çetin KÜÇÜKSANEL

– ” Nilüfer AKSEL

– ” Serap KARASALİOĞLU

– Dr.Ütğm.Ensar ŞENTÜRK

– ” ” İhsan KASAPGİL

İstanbul’da Ölüm Orucu Yaparken Hastaneye Kaldırılan Tutuklulara Hakaret ve Tehdit Eden Faşist-İşkenceci Doktorlar:

– Tuğg. Erdoğan ERERDAL : Haydarpaşa Askeri Hastanesi Başhekimi

– Dr. Hikmet US

Kırşehir’de Bizzat İşkence Yapan Doktorlar:

– Dr. Coşkun MAHMUTOĞLU

– ” Musa Ergin BATIŞKAN

– ” Gülay AYDINKAN

Horasan’da Köylülere Yapılan İşkencelerin Emarelerini Sağlık Raporuyla Gizleyen Faşist Doktorlar:

– Dr. Cengiz BİLGİN

– ” Remzi ARAS : Kars Cezaevi’nde Aydın CANER, Hüseyin GÜL ve Hüseyin YAVER’in sakat kalmasına göz yumdu.

İşkenceye Katılan ve Yardımcı Olan Diğer Doktorlar:

– Dr. Erdem GÜRÜNLÜ : Maraş Synt. Komutan Yardımcısı Yusuf HAZNEDAROĞLU’nun koruyuculuğundaki MHP militanı, işkenceci.

– Dr. Osman NACAROĞLU : K. Maraş’ta işkencelere katıldı.

– Dr. Seyfi ŞAHAN : Hamit KAPLAN’a ”işkence yapılmamıştır” raporu verdi.

– Dr. Cahit EVLİYA : Hamit KAPLAN’a ”işkence yapılmamıştır” raporuna imza koydu.